Mạnh dạn hủy bỏ dự án đập thủy điện Trung Quốc - DVO

Mới đây, Pakistan đã hủy bỏ dự án  bỏ dự án đập thủy điện Diamer-Bhasha khỏi Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC), chỉ vài ngày sau khi Nepal  tuyên bố hủy hợp đồng dự án xây dựng nhà máy thủy điện lớn nhất của mình trị giá 2,5 tỉ USD với Tập đoàn Gezhouba của Trung Quốc.

Việc hủy bỏ hai dự án thủy điện chỉ trong thời gian ngắn nói trên được chuyên gia nông nghiệp GS.TS. Võ Tòng Xuân đánh giá là quyết định rất mạnh dạn của Pakistan và Nepal.

Dự án đập nước Diamer-Bhasha giữa Trung Quốc và Pakistan bị hủy bỏ.

Bởi lẽ, quyết định hủy bỏ dự án đập thủy điện do Trung Quốc cho vay đầu tư xây dựng và thi công trước hết đã cho thấy tầm nhìn chiến lược của 2 quốc gia Nam Á  trước các tai tiếng từ các dự án Trung Quốc thi công.

Các lý do được chủ đầu tư là Pakistan và Nepal đưa ra khi hủy bỏ dự án xây thủy điện với Trung Quốc đề cập tới các vấn đề: hợp đồng có nhiều điểm bất thường, không tính đến các ý kiến góp ý, phía công ty Trung Quốc đưa ra các điều kiện rất khó khăn: điều kiện để cấp vốn dự án không khả thi, đi ngược với lợi ích quốc gia. Ngoài ra, Trung Quốc còn muốn nắm quyền sở hữu dự án, chi phí vận hành, bảo trì, đồng thời đề xuất xây thêm các đập thủy điện khác.

Đó là các lý do hết sức hợp lý, có được xem xét kỹ lưỡng, từ việc đặt các vấn đề về an ninh quốc gia, vấn đề môi trường... lên trên các hợp tác kinh tế.

Nhưng quan trọng hơn nữa, đó còn là cách  Pakistan và Nepal kiên quyết trước các lo ngại từ đầu tư xây dựng của Trung Quốc và những bài học đau đớn từ hợp tác nguồn nước với Bắc Kinh ở  các quốc gia láng giềng như Myanmar, Ấn Độ, Sri-Lanka.

"Các bài học trong quá khứ đã cho thấy mối nguy bất tới từ quốc gia láng giềng: Trung Quốc. Các công trình thủy điện không đảm bảo đúng chất lượng cam kết, các công trình bị kéo dài thời gian, tới khi hoàn tất thì không mang lại hiệu quả kinh tế thực chất. Sau đó, vì thiếu hiệu quả kinh tế, khoản nợ kéo dài và từ đó, quốc gia đó buộc phải trao quyền sở hữu, điều hành dự án, công trình đó cho phía Trung Quốc" - GS.TS. Võ Tòng Xuân nhận định.

Vị chuyên gia cho rằng, một khi các thỏa thuận hợp tác xuyên quốc gia được ký kết từ phía Trung Quốc, nó không hẳn là chỉ mang ý nghĩa kinh tế. Giới chuyên gia đã nói nhiều tới việc Trung Quốc sử dụng nguồn nước thiên nhiên như một lá bài chiến thuật. Do vậy, một khi đã chấp nhận từ bỏ hợp tác với Trung Quốc, ắt hẳn quốc gia đó phải có sự thay đổi trong định hướng về ngoại giao, các nguồn đầu tư khác thay thế nguồn đầu tư hấp dẫn từ Trung Quốc.

Chuỗi ngọc trên sông Mekong sẽ bị lấy đi?

Liên hệ với tình hình các đập thủy điện đang và dự kiến xây dựng "mọc" lên như chuỗi ngọc trên sông Mekong, GS.TS. Võ Tòng Xuân cho rằng, quyết định hủy bỏ hợp tác dự án thủy điện với nhà thầu Trung Quốc của Pakistan và Nepal sẽ gây tiếng vang lớn cho các quốc gia tại lưu vực sông Mekong.

"Tính toán kinh tế và chính trị đối với hợp tác từ nước láng giềng Trung Quốc là một bài toán cực kỳ khó. Tuy nhiên, khi Pakistan bỏ dự án đập Diamer-Bhasha khỏi Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC) nhưng vẫn cho biết sẽ đầu tư xây dựng đập, còn Nepal thì hủy bỏ dự án này, thì đây sẽ là tiếng vang đối với các quốc gia có chung dòng sông với Trung Quốc lắng nghe và xem xét" - vị chuyên gia nói.

Theo ông Xuân, trong tương lai, có thể các quốc gia trên lưu vực sông Mekong sẽ đặt vấn đề hợp tác nguồn nước với Trung Quốc ở mức cao hơn. Nhưng, để có thể đi đến quyết định mạnh dạn như Pakistan hay Nepal thì vẫn ở tương lai xa.

Theo vị chuyên gia, nguồn vốn từ Trung Quốc hiện nay vẫn là một điều khoản hấp dẫn các quốc gia láng giềng, đặc biệt, một khi phụ thuộc vào thượng lưu con sông thì hợp tác với Bắc Kinh là điều khó có thể từ chối.

`Tuy nhiên, với những uy tín bị ảnh hưởng lớn thời gian qua của các dự án được nhà thầu Trung Quốc thi công, những bài học về hậu quả khi hợp tác nguồn nước Trung Quốc thì trong tương lai, có thể sẽ là khá xa, những dự án thủy điện với các điều kiện có thể ảnh hưởng tới lợi ích quốc gia chắc chắn sẽ bị hủy bỏ. Điều này sẽ không chỉ xảy ra ở Pakistan, Nepal, lưu vực sông Mekong mà còn xảy ra ở những quốc gia lựa chọn việc hợp tác nguồn nước với Trung Quốc` - vị chuyên gia tin tưởng.

Cúc Phương

Nhà máy Lee&Man chạy thử gây ô nhiễm: Can đảm từ chối? - DVO

Trao đổi với Báo Đất Việt xung quanh câu chuyện nước, khí thải và mùi hôi của nhà máy giấy Lee&Man (thị trấn Mái Dầm, huyện Châu Thành, Hậu Giang), ông Trần Phong - Cục trưởng Cục Môi trường Miền Nam (Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên - Môi trường) cho biết, trong các lần nhà máy giấy chạy thử, bộ phận giám sát đều nắm được thông tin và kiểm soát.

"Chúng tôi cũng đã nắm rõ về thông tin nhân dân quanh nhà máy giấy phản ánh về việc ô nhiễm, khói bụi, mùi hôi và vẫn đang tiến hành việc giám sát nhà máy thường xuyên" - ông Phong cho biết.

Ông Phong thông tin, việc nhà máy vận hành thử đương nhiên vẫn được tổ giám sát của tỉnh Hậu Giang theo dõi thường xuyên và nắm rõ kế hoạch chạy vận hành này.

Ông Chung Wai Fu bốc một nắm đất, chứng minh không còn mùi hôi tại bãi bã giấy của nhà máy - Ảnh: Tuổi trẻ

Được biết, theo báo Tin Tức, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND thị trấn Mái Dầm thông tin, mùi hôi được phát ra từ nhà máy giấy Lee&Man những ngày vừa qua là do tấm bạt chắn bể chứa bùn bị tốc ra.

Ông Tùng cũng cam kết sẽ hoàn thành việc khắc phục này vào ngày 15/9.

Trả lời Tuổi trẻ, Tổng Giám đốc Công ty TNHH giấy Lee&Man Việt Nam Chung Wai Fu cho rằng, mùi hôi nắng gắt lại không che chắn kỹ bãi bã giấy nên có mùi bay ra, mùi này không hề có độc hại.

Ông Chung Wai Fu cũng cho rằng, trong vòng 6 tháng qua công ty đã tiếp 40 nhóm kiểm tra và được đánh giá tốt về công tác bảo vệ môi trường. Công ty này hiện có công nghệ sản xuất giấy tốt nhất ngành giấy Việt Nam. Công ty cũng có khu ký túc xác và trường học cho nhân viên và con em nên việc sống cạnh nhà máy là không có vấn đề gì.

Ông Chung Wai Fu cũng cho biết đã "hoàn tất và hiệu chỉnh hệ thống xử lý nước thải, trạm quan trắc môi trường tự động được kết nối trực tuyến và chưa ghi nhận điều gì bất thường trong thời gian qua".

"Công ty đang làm thủ tục cần thiết để Bộ Tài nguyên - môi trường xác nhận công trình bảo vệ môi trường và đưa vào vận hành chính thức, song nhà máy hiện hoạt động bình thường" - Giám đốc Công ty cho biết.

Dân kêu, nhà máy chối, có làm hay bỏ?

Chia sẻ với Đất Việt, PGS-TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ) cho rằng, Tổ giám sát của Tỉnh Hậu Giang hoặc của Bộ Tài nguyên - Môi trường phải chịu trách nhiệm ghi nhận các ý kiến của nhân dân và theo sát quá trình vận hành của doanh nghiệp và đảm bảo việc vận hành diễn ra đúng cam kết.

Ông Lê Anh Tuấn cho rằng, nếu công nghệ ban đầu của Lee&Man đã là công nghệ cũ, thì dù có yêu cầu họ thay đổi, cải tiến phần xử lý chất thảu cũng chưa chắc đã kiểm soát được hoàn toàn chất thải của nhà máy này.

Ông Tuấn cho rằng, không thể khẳng định chắc chắn, việc làm công nghiệp là phải chấp nhận ô nhiễm. Tuy nhiên, chất thải công nghiệp đã được quy định rõ trong các văn bản luật, dưới luật, thì doanh nghiệp phải thực hiện và cơ quan chức năng phải có nghĩa vụ giám sát việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng đã có các chế tài phạt, vi phạm một lần, bao nhiêu lần phải đóng cửa.

Trong chuyện này, cơ quan chức năng phải nghiêm túc giám sát và nghiêm khắc để thực hiện đúng pháp luật, đảm bảo cuộc sống của nhân dân.

Người dân đi qua một phần nhà máy giấy Lee&Man được xây sát kè sông. Ảnh: Tuổi trẻ

Cùng quan điểm này, TS Dương Văn Ni (ĐH Cần Thơ) cho biết, việc chất thải nhà máy giấy tác động đến người dân quanh vùng là chuyện không chỉ bây giờ mới kể.

Tuy nhiên, để biết được doanh nghiệp có giới hạn tới đâu trong việc xả thải ra môi trường và những lo ngại của người dân trong khu vực có thực sự đáng lo hay không, cần phải có sự tham gia của bên tham vấn là các chuyên gia nắm rõ được khu vực đó.

Tuy nhiên, thực tế, giới chuyên gia am hiểu với vai trò là người tham vấn lại ít có tiếng nói thực sự.

"Trước khi Lee&Man xây nhà máy tại Hậu Giang, họ đã đặt vấn đề với Cần Thơ. Tuy nhiên, khi UBND tỉnh Cần Thơ có ý kiến mời chuyên gia tham vấn, chúng tôi đã có ý kiến không nên đặt nhà máy giấy tại Cần Thơ và ý kiến lên tới Bộ Tài nguyên- Môi trường là không đặt nhà máy tại Đồng bằng Sông Cửu Long. Tuy nhiên, chỉ tỉnh Cần Thơ lắng nghe và từ chối dự án" - ông Ni cho hay.

Theo TS. Ni, cho tới nay, việc để tồn tại nhà máy giấy ở Hậu Giang có thể dẫn tới nhiều hệ lụy, tuy nhiên, nếu giới khoa học tham vấn không được lắng nghe, cơ quan chức năng sẽ phải rất vất vả trong việc đảm bảo hài hòa môi trường đầu tư của doanh nghiệp và cuộc sống của nhân dân.

Cúc Phương

Giải vây ĐBSCL khỏi nhiệt điện than: Xem lại quy hoạch - DVO

Nên mạnh dạn điều chỉnh quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 120/NQ-CP về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu.

Một trong những giải pháp được Chính phủ đưa ra để phát triển bền vững ĐBSCL đó là phát triển công nghiệp xanh, ít phát thải, không gây tổn hại đến hệ sinh thái tự nhiên; phát triển năng lượng tái tạo gắn với bảo vệ rừng và bờ biển.

Trao đổi với Đất Việt, ông Trần Đình Sính, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) rất hoan nghênh nghị quyết này của Chính phủ và nhắc lại phát biểu của Thủ tướng tại Hội nghị Diên Hồng tổ chức ở ĐBSCL hồi tháng 9/2017 về việc hạn chế tối đa nhiệt điện than, nhất là một số công nghệ lạc hậu.

Thủ tướng cũng cho rằng cần phải hạn chế nhiệt điện đốt than ở ĐBSCL vì nó sẽ "ảnh hưởng đến lợi ích lâu dài của địa phương”.

Với sự ra đời của Nghị quyết về phát triển bền vững ĐBSCL, ông Trần Đình Sính cho rằng, cần phải xem xét lại quy hoạch các nhà máy điện tại ĐBSCL.

Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2 tại huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Ảnh: TBKTSG

Theo Quy hoạch Điện VII điều chỉnh, từ nay đến năm 2030, khu vực ĐBSCL có đến 14 nhà máy nhiệt điện than với công suất 18.268 MW. Trong đó, tỉnh Trà Vinh có 4, Bạc Liêu 1, Hậu Giang 2, Long An 2, Sóc Trăng 3 và Tiền Giang 2 nhà máy.

"Ngay cả khi sử dụng công nghệ mới nhất, các nhà máy này sẽ vẫn phát thải một lượng lớn các chất gây ô nhiễm không khí độc hại, cácbon và tro xỉ.

Hơn nữa, theo phân tích của GreenID, nếu tất cả các nhà máy nhiệt điện than nêu trên được vận hành tại ĐBSCL, mỗi ngày sẽ thải ra khoảng 70 triệu m3 nước nóng lên tới gần 40 độ C.

Đây sẽ là rủi ro rất lớn đối với hệ sinh thái dưới nước và nguồn lợi thủy sản của vùng này. Khi chúng tôi đi khảo sát một số nhà máy nhiệt điện thì thấy nhiều ngư dân đã phải bỏ nghề, hoặc nếu muốn đánh bắt cá thì phải ra xa", ông Sính cảnh báo.

Cũng theo Phó Giám đốc của GreenID, nếu tính đúng, tính đủ, kể cả tính đến thiệt hại cho xã hội do môi trường và phí các bon thì giá nhiệt điện than sẽ lên tối đa khoảng 11 cent/kWh. Tuy nhiên, trước nay, nhiệt điện than lại không tính vào dù biết rõ điều đó.

"Chúng tôi có nghiên cứu và thấy rằng từ Quy hoạch Điện VII đến Quy hoạch Điện VII điều chỉnh đều không tính các yếu tố trên vào nên giá điện than rẻ một cách không hợp lý.

Nếu tính vào thì năng lượng tái tạo cùng thế mạnh của nó sẽ có cơ hội cạnh tranh. Lý do tại sao không tính thì chúng tôi không rõ vì Viện Năng lượng là người trực tiếp làm vấn đề này và Bộ Công thương thẩm định", ông Trần Đình Sính băn khoăn.

Một lý do khác khiến vị chuyên gia cho rằng cần thiết phải xem lại quy hoạch các nhà máy nhiệt điện khu vực ĐBSCL là, theo Quy hoạch Điện VII điều chỉnh, đến năm 2030 lượng than Việt Nam phải nhập khẩu là trên 80 triệu tấn. Điều này đặt ra vấn đề về an ninh năng lượng.

Ông Trần Đình Sính nhắc lại sự việc năm 2015, những trận mưa lớn khiến nhiều mỏ than ở Quảng Ninh bị sạt, trượt, phải dừng hoạt động. Một số nhà máy sử dụng than Quảng Ninh gặp khó khăn. Chẳng hạn, Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 chỉ dự trữ than 4,5 ngày.

"Nếu mai này Việt Nam phải nhập khẩu than với khối lượng lớn, làm sao đảm bảo nguồn cung của các nước ổn định? Chưa kể, khi vận chuyển mấy nghìn cây số về Việt Nam, tàu thuyền vận chuyển ra sao?

Có tính đến chuyện có thể xảy ra xung đột quân sự, cướp biển... không? Tiền đâu để nhập? Kế hoạch nhập thế nào?

Nhập thì phải làm cảng nhưng chúng tôi xem quy hoạch cảng chưa thấy động tĩnh gì. Tựu chung lại, từ đường sá, phương tiện vận chuyển cả đường thủy vẫn đường bộ đều chưa thấy gì nên chuyện ấy hơi xa vời", ông Sính cho biết.

Từ đây, vị chuyên gia cho rằng cần mạnh dạn điều chỉnh quy hoạch điện của ĐBSCL và tuân theo nguyên tắc, quy hoạch năng lượng nói chung và quy hoạch điện nói riêng của ĐBSCL phải nằm trong quy hoạch tổng thể của vùng.

"Một số nhà máy đã vận hành, xây dựng thì phải chịu. Còn việc mới các nhà máy nhiệt điện than thì cái giá phải trả rất lớn. Chúng ta có thể tránh được điều này bằng cách dừng ngay việc xây dựng các nhà máy điện than mới.

Việt Nam đang có cơ hội lớn để không phụ thuộc vào than nhập khẩu và phát triển hệ thống năng lượng tái tạo hiện đại mà không gây ô nhiễm không khí, nguồn nước và đất nông nghiệp", ông Trần Đình Sính nhấn mạnh.

Phát triển điện gió, điện mặt trời

Bàn về nguồn năng lượng thay thế cho nhiệt điện than, vị Phó Giám đốc GreenID nhận xét, điện mặt trời và điện gió là khả thi nhất.

Cụ thể, nếu thay thế bằng nhiệt điện khí thì điểm lợi là nhiệt điện khí chỉ phát thải CO2 và mức độ phát thải chỉ bằng một nửa nhiệt điện than, không phát thải bụi nên có thể làm được.

Tuy nhiên, nếu làm thì Việt Nam sẽ phải nhập khẩu khí. Việt Nam có mỏ khí Cá Voi Xanh, dự kiến từ nay đến năm 2025 khai thác trên 10 tỷ m3/năm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm xung quanh mỏ khí này, do đó, nếu phát triển nhiệt điện khí chắc chắn Việt Nam phải nhập khẩu. 

Trong khi đó, tiềm năng về gió, mặt trời của vùng ĐBSCL rất lớn. Nếu xây dựng một nhà máy nhiệt điện than thì phải 30-40 năm nữa mới đóng cửa được, nếu đóng cửa trước thì phải đền bù cho nhà đầu tư, trong khi lại gây ô nhiễm. Còn điện mặt trời cứ 4-5 năm thì giá lại giảm một nửa.

Chính vì thế, ông Trần Đình Sính cho rằng, Việt Nam cần tập trung cho kế hoạch phát triển năng lượng sạch cho ĐBSCL, phù hợp với kế hoạch tổng thể mới về môi trường, kinh tế và xã hội của khu vực này.

Thành Luân

NASA phát sóng tàu vũ trụ Cassini tự hủy trên Sao Thổ - DVO

NASA truyền hình trực tiếp cảnh tàu Cassini tự kết liễu

Vào lúc 17h32 ngày 15/9 (giờ Việt Nam), tàu không gian Cassini của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sẽ bốc cháy tan tành trên Sao Thổ.

Tín hiệu cuối cùng khi tàu vỡ tung sẽ được truyền tới Trái Đất vào lúc 19h56 cùng ngày.

NASA thông báo sẽ cho phát sóng trực tiếp cảnh tàu Cassini tự hủy trên kênh Ustream (http://www.ustream.tv/channel/6540154) của NASA và trên trên YouTube (https://www.youtube.com/watch?v=wwMDvPCGeE0).

Video mô phỏng trước "cái chết" của tàu Cassini:

Sứ mệnh của tàu vũ trụ Cassini

Cassini là tàu không gian không người lái có trị giá 3.2 tỉ USD, kích thước tương đương với chiếc xe buýt đưa đón học sinh. Tàu được đặt tên theo nhà thiên văn học Giovanni Cassini - người đã khám phá ra 4 Mặt Trăng của Sao Thổ và một khoảng trống trong các vành đai của hành tinh này.

Nó được phóng lên không gian vào năm 1997, mang theo sứ mệnh tiếp cận và khám phá Sao Thổ, giúp cách mạng hóa sự hiểu biết của con người về hành tinh thứ 6 trong hệ Mặt Trời này.

Cùng đồng hành với Cassini là tàu vũ trụ Huygens (do Cơ quan Vũ trụ châu u -ESA chế tạo) được đặt tên theo nhà khoa học người Hà Lan Christiaan Huygens - người đã khám phá ra Mặt Trăng Titan.

Phải mất tới 7 năm du hành trong vũ trụ, tàu Cassini mới đến được tới quỹ đạo Thổ tinh (tức tháng 7/2004) để bắt đầu các nhiệm vụ của mình.

Tàu vũ trụ Cassini

Tàu Cassini và sứ mệnh khám phá Sao Thổ

Khi đến được quỹ đạo Sao Thổ, tàu Cassini và tàu Huygens tách nhau ra làm các nhiệm vụ riêng. Trong đó, Cassini phải một mình khảo sát sự hình thành và hoạt động của vành đai Thổ tinh.

Trong suốt 13 năm qua, Cassini đã bay vòng quanh Sao Thổ 22 vòng. Giờ đây, tàu vũ trụ này đang thực hiện vòng bay cuối cùng trước khi tự sát. "Án tử" của Cassini cũng là nhiệm vụ cuối cùng của con tàu này là đâm thẳng vào Thổ tinh và bị bốc cháy giống như một sao băng nhân tạo.

Lý do Cassini phải tự kết liễu như vậy, dù con tàu này được đánh giá là hoàn thành xuất sắc sứ mệnh, là vì nó đã mất quá nhiều năng lượng để nghiên cứu Sao Thổ và các vệ tinh xung quanh.

Các nhà khoa học buộc phải kết án tử cho tàu Cassini. Và phải mất hơn một thập kỷ nữa thì con người mới lại có thể nhìn thấy Thổ tinh qua những bức ảnh chụp của một tàu thăm dò khác.

Các nhà khoa học gắn bó với hành trình thực hiện sứ mệnh của tàu Cassini đã bật khóc trước giờ con tàu thăm dò này chấm dứt sứ mạng của mình.

Lịch trình thực hiện nhiệm vụ cuối cùng của tàu Cassini

Tổng quan về tàu vũ trụ Cassini đang tiếp cận sao Thổ

Lịch trình thực hiện nhiệm vụ cuối cùng của tàu Cassini

Tàu Cassini thực hiện vĩnh biệt Titan vào ngày 12/9. Để thực hiện cuộc bổ nhào xuống Sao Thổ, con tàu này phải tiếp cận và dùng lực kéo của Mặt Trăng Titan. Trong lúc này, Cassini truyền về Trái Đất những dữ liệu quý báu cuối cùng về Mặt Trăng này.

Chiều ngày 15/9, Cassini di chuyển vào vị trí nhằm thu thập được dữ liệu khí quyển của Sao Thổ trong khi lao xuống, gửi dữ liệu này về Trái Đất.

Đến khoảng 17h30 ngày 15/9, Cassini thực hiện tiến vào khí quyển Sao Thổ. Lúc này, ăngten của Cassini sẽ chuyển hướng khỏi Trái Đất và ngắt tín hiệu. Ngay sau đó, con tàu sẽ thiêu đốt hoàn toàn do áp suất và nhiệt độ cao của khí quyển Thổ tinh, kết thúc sứ mệnh và hành trình hàng tỉ km.

Những hình ảnh cuối cùng trong sứ mệnh của tàu Cassini

Tàu Cassini đang gửi những hình ảnh cuối cùng về Sao Thổ trước khi chết. Đây là nhiệm vụ cuối cùng trong sứ mệnh của tàu Cassini, đã cho các nhà khoa học có cái nhìn cận cảnh chưa từng có về hành tinh thứ 6 tính từ Mặt Trời này.

Hình ảnh chụp cận cảnh bề mặt Mặt Trăng Titan

Hình ảnh Mặt Trăng Titan - Mặt Trăng lớn nhất của Sao Thổ, nơi có hồ hydrocarbon lỏng và khí quyển dày gấp đôi Trái Đất - do tàu Cassini chụp lần cuối cùng khi tiếp cận nó.

Hình ảnh cận cảnh Sao Thổ cùng các vành đai của Sao Thổ được tàu Cassini chụp trước khi chết

Đây là những hình ảnh cận cảnh chưa từng có về Sao Thổ

Vũ Nguyên

NASA tham vọng `cứu thế giới` khỏi thảm họa Yellowstone - DVO

Các nhà khoa học của NASA vừa qua đã lên một dự án nhằm ngăn ngừa thảm họa có tính chất đe dọa sự sống loài người - sự phun trào của siêu núi lửa yellowstone.

Brian Wilcox của Phòng thí nghiệm Phản lực của NASA (NASA’s Jet Propulsion Lab) giải thích với BBC rằng Cơ quan Vũ Trụ Mỹ (US Space Agency) lên kế hoạch "khoan đến 10km xuống núi lửa và bơm nước xuống với áp lực lớn", như thế có thể giảm nhiệt núi lửa và ngăn chặn nguy cơ phun trào.

Ông Wilcox còn ước tính kinh phí cho dự án này là 3.46 tỷ USD, một con số khổng lồ, tuy nhiên nó cũng có thể mang lại các cơ hội đầu tư thú vị.

Theo ông Wilcox, vì bản thân núi lửa "hiện nay đang tỏa ra 6GW nhiệt", có thể chuyển hóa thành những nhà máy địa nhiệt có sức tạo ra điện năng với giá cực kì cạnh tranh là vào khoảng 0.10 USD/kWh

"Nếu liên kết với các công ty địa nhiệt, họ sẽ có động lực để đào sâu hơn và sử dụng nước nóng hơn bình thường, và dự án cũng nhận được vốn đầu tư ban đầu. Năng lượng từ Yellowstone dự kiến đủ cung cấp điện năng cho cả vùng lân cận trong hàng nghìn năm. Và lợi ích lâu dài là chúng ta sẽ ngăn chặn được một vụ phun trào núi lửa có khả năng làm nhân loại tuyệt chủng" - ông giải thích.

Miệng siêu núi lửa Yellowstone. Ảnh: Wikipedia.

Tuy nhiên, dự án này cũng có những nguy cơ, đặc biệt trong quá trình khoan sâu vào lòng núi lửa. "Chỉ sơ sót từ chủ quan hay thiếu tính toán hoặc dự trù dự án cũng có thể dẫn đến sự phun trào mà các nhà khoa học đang cố phòng tránh" - Brian Wilcox cho biết.

Theo BBC ước tính, một vụ phun trào siêu núi lửa có thể gây ra một kỷ băng hà kéo dài nhiều năm, kết quả là mùa màng thất thu khiến nhân loại đứng trên bờ vực đói nghèo vì dự trữ lương thực trên toàn thế giới theo ước tính năm 2012 của Liên Hợp Quốc thì chỉ đủ dùng trong 74 ngày.

Siêu núi lửa Yellowstone nằm dưới công viên quốc gia cùng tên thuộc các bang Wyoming, Montana và Idaho của Mỹ. Các nhà nghiên cứu địa chất khẳng định, lượng mắc-ma khổng lồ trong lòng núi lửa đủ khả năng xóa sổ nước Mỹ, đồng thời đẩy nhân loại vào tình thế khốn cùng.

Theo nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học làm việc tại Đại học Utah, túi mắc-ma của Yellowstone dài 88 km, rộng 48 km và sâu 14,4 km. Nó lớn gấp 2,5 lần các con số mà giới khoa học ước tính trước đây. Nếu siêu núi lửa đột ngột tỉnh giấc, nó sẽ làm biến đổi khí hậu toàn cầu, đe dọa nghiêm trọng sự tồn tại của loài người trên trái đất.

Các nhà khoa học cho biết, Yellowstone hoạt động theo chu kỳ 800.000 năm/lần. Nó từng phun trào cách đây 2,1 triệu năm, 1,3 triệu năm và 640.000 năm trước. Trong lần phun trào gần nhất, Yellowstone tạo ra đám mây bụi dày đặc, bao phủ toàn bộ khu vực Bắc Mỹ, làm biến đổi khí hậu toàn cầu.

Đình Phong

Giải vây ĐBSCL khỏi nhiệt điện than: Đánh thuế carbon? - DVO

Quan tâm đến Nghị quyết về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu do Chính phủ vừa ban hành, chuyên gia năng lượng Ngô Đức Lâm (Liên minh Năng lượng bền vững Việt Nam) bày tỏ niềm vui khi trong Nghị quyết đã nói rõ rằng hạn chế phát triển nhiệt điện than và thay thế bằng năng lượng sạch.

Cụ thể, Nghị quyết của Chính phủ có ghi: Ưu tiên phát triển công nghiệp xanh, ít phát thải, không gây tổn hại đến hệ sinh thái tự nhiên. Hạn chế tối đa việc bổ sung các nhà máy nhiệt điện than mới vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia trên địa bàn các tỉnh vùng ĐBSCL; từng bước chuyển đổi công nghệ đối với các nhà máy nhiệt điện than hiện có theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường. Tập trung khai thác tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, trước hết là năng lượng gió và năng lượng mặt trời.

Từ định hướng này, theo chuyên gia Ngô Đức Lâm, có thể hiểu rằng Việt Nam sẽ không phát triển các nhà máy nhiệt điện than nhiều hơn nữa tại ĐBSCL và tối đa sẽ là 14 nhà máy như nội dung trong Quy hoạch Điện VII điều chỉnh.

"Về việc Quy hoạch Điện VII điều chỉnh có sửa nữa hay không thì theo quy định của pháp luật, bây giờ làm quy hoạch 10 năm nhưng sau 5 năm đã phải xem xét theo kế hoạch 1 lần, hoặc sửa tăng lên hoặc bớt đi. Vì thế, có thể đến năm 2020 sẽ xem xét lại Quy hoạch Điện VII điều chỉnh. Tôi hy vọng mỗi năm giá điện gió và mặt trời sẽ giảm đi, cạnh tranh được với giá nhiệt điện than. Khi ấy, dẫu có muốn thì người ta cũng không làm nhiệt điện than nữa", ông Ngô Đức Lâm nói.

Hạn chế tối đa việc bổ sung các nhà máy nhiệt điện than mới vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia trên địa bàn các tỉnh vùng ĐBSCL

Vị chuyên gia khẳng định, phát triển năng lượng tái tạo là xu hướng phát triển chung của thế giới. Bằng chứng là tại hội nghị về biến đổi khí hậu lần thứ 23 (COP 23) vừa qua, 20 nước gồm Canada, Anh, Đan Mạch, Hà Lan, Phần Lan, Pháp, Italy, New Zeland, Costa Rica, quốc đảo Fiji và khoảng 10 quốc gia khác đã quyết định không sử dụng than để sản xuất điện vào năm 2030. Riêng nước Pháp sẽ đóng cửa hoàn toàn các nhà máy nhiệt điện than chỉ trong 3 năm nữa. 

"Đây là động lực thúc đẩy Việt Nam phát triển năng lượng tái tạo. Còn như hiện nay, vẫn có một số người bảo thủ cho rằng phải phát triển nhiệt điện than, thậm chí nói không có con đường nào khác. Điều đó trái với xu hướng phát triển chung của thế giới", ông Lâm nhận xét.

Bản thân ông đã dành thời gian nghiên cứu về việc vì sao giá nhiệt điện than thấp hơn điện gió và điện mặt trời. Theo đó, các nước châu u đánh thuế carbon, tức thuế ô nhiễm môi trường do phát thải khí nhà kính đối với nhiệt điện than rất cao, thậm chí còn cao hơn so với thuế môi trường.

"Khi cộng thuế carbon vào thì giá nhiệt điện than so với giá điện gió, điện mặt trời là tương đương nhau. Do đó, các nước dễ phát triển điện gió, điện mặt trời.

Ở Việt Nam, tôi có hỏi Bộ TN-MT thì được biết, từ năm 2018, nước ta có khả năng phải nghiên cứu đánh thuế carbon chứ không chỉ thuế môi trường đối với nhiệt điện than.

Thuế carbon được các nước phát triển tính rất cao và nó hay ở chỗ: nhà nước lấy thuế đó không phát triển gì khác mà để giúp những nơi khó khăn phát triển năng lượng tái tạo.

Lãnh đạo nhiều nước khi sang thăm Việt Nam cũng đều hứa hỗ trợ Việt Nam phát triển năng lượng tái tạo. Trong khi đó, tài trợ của nước ngoài cho Việt Nam đã quy định không tài trợ cho phát triển nhiệt điện than.

Chính vì thế, xu thế phát triển năng lượng tái tạo là tất yếu và Việt Nam có thể làm được. Khi thuế carbon được áp dụng thì vai trò của nhiệt điện than sẽ thấp đi nhiều, lúc ấy không cần phong trào phản ứng gì người ta cũng hạn chế nhiệt điện than. Vì lẽ đó, chưa cần tới năm 2030, mà tới năm 2025, nhiều doanh nghiệp sẽ đổ xô vào làm năng lượng tái tạo. Điện gió, điện mặt trời khi ấy có thể cạnh tranh bình đẳng với nhiệt điện than, không cần Nhà nước hỗ trợ vẫn có khả năng phát triển ngang ngửa", ông Ngô Đức Lâm cho biết.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng đánh giá cao khả năng phát triển nhiệt điện khí của Việt Nam. Việt Nam đã hợp tác với Mỹ để khai thác mỏ khí Cá Voi Xanh. Với trữ lượng của mỏ khí này, Việt Nam đủ sức phát triển 4 nhà máy nhiệt điện khí.

Khi nhiệt điện khí, điện gió và điện mặt trời phát triển được thì đương nhiên nhiệt điện than sẽ bớt đi.

"Dĩ nhiên là nhiệt điện than vẫn có nhưng nó không đóng vai trò chủ yếu và được ưu tiên nữa", ông Ngô Đức Lâm nhấn mạnh.

Thành Luân

GS.TSKH Nguyễn Ngọc Trân: Định hình phát triển bền vững ĐBSCL - DVO

Báo Đất Việt xin giới thiệu bài viết của GS. TSKH . Nguyễn Ngọc Trân - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHKT nhà nước, Chủ nhiệm Chương trình khoa học nhà nước Điều tra cơ bản tổng hợp đồng bằng sông Cửu Long (1983-1990), Đại biểu Quốc hội khóa IX, X, XI - về định hình phát triển bền vững ĐBSCL.

1. Hai sự chỉ đạo vẫn còn nguyên giá trị 

Trong quá trình triển khai Chương trình khoa học cấp nhà nước “Điều tra cơ bản tổng hợp đồng bằng sông Cửu Long” (1983-1990), Ban Chủ nhiệm Chương trình đã nhận được sự chỉ đạo sát sao.

Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Nguyên Giáp luôn căn dặn: ĐBSCL là một vùng đất đầy tiềm năng nhưng là một châu thổ trẻ, rất mẫn cảm với mọi tác động lên nó. Cần phải theo dõi đồng bằng một cách khách quan và khoa học. Chương trình cần xem xét cơ sở khoa học của các quyết định khai thác ĐBSCL.

Với tầm nhìn chiến lược của Đại tướng, tôi hiểu rằng các tác động lên đồng bằng là các tác động tại chỗ và từ xa, từ thượng nguồn và từ biển, cần được tiếp cận theo quan điểm hệ thống và động. Có nghĩa là hậu quả của các tác động cần được đánh giá toàn diện, trong không gian và theo thời gian.

Từ Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Võ Văn Kiệt: Chương trình phải nói cho được trên mỗi vùng đất của đồng bằng, chúng ta có thể khai thác như thế nào, với những điều kiện gì. Chương trình phải gắn với các tỉnh. Nghiệm thu tại cơ sở, được kiểm nghiệm trên hiện trường, kết quả sẽ trực tiếp đi vào cuộc sống.

Tôi hiểu qua lời căn dặn rằng công tác tổng hợp các yếu tố tự nhiên, kinh tế, xã hội là cần thiết để “hiểu” được thực tế. Mọi quyết định khai thác đồng bằng luôn có hai mặt, Chương trình phải chỉ ra các điều kiện gì để mặt thuận hơn hẳn mặt nghịch, tổng hợp trên cả ba mặt kinh tế, xã hội và môi trường, trước mắt và lâu dài, để lãnh đạo có cơ sở cân nhắc, quyết định.

Thật là may mắn cho Chương trình đã nhận được hai ý kiến chỉ đạo ở hai đầu của lộ trình đi từ điều tra nghiên cứu khoa học đến phục vụ sản xuất và đời sống, đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Xin được chia sẻ với những ai quan tâm đến sự phát triển bền vững vùng đất này của Tổ quốc.

2. Các thách thức mà ĐBSCL đang và sẽ phải đối diện

Hiện nay và trong thời gian tới, ĐBSCL phải đương đầu với hai thách thức toàn cầu, một thách thức khu vực và thách thức từ chính hoạt động của con người tại đồng bằng (1).

+ Toàn cầu, đó là biến đổi khí hậu, nước biển dâng, và toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập quốc tế.

Theo dự báo toàn cầu, nhiệt độ trung bình của khí quyển sẽ tăng; các tình huống cực đoan sẽ diễn ra thường xuyên hơn, thời gian kéo dài và cường độ ngày càng mạnh. Bão trong vùng cận xích đạo sẽ nhiều hơn. Mực nước biển dâng uy hiếp các vùng ven biển và các châu thổ, trong đó châu thổ sông Mekong là một trong ba địa bàn bị đe doa nhất. ĐBSCL phải đối đầu với ngập, lún chìm, bờ biển bị xâm thực, và mặn theo triều xâm ngày càng nhập sâu vào nội đồng.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã công bố “Kịch bản Biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam” năm 2009 và cập nhật vào các năm 2012 và 2016.

Lượng mưa trung bình, nhiệt độ trung bình năm sẽ tăng. Có một sự phân hóa khá rõ về nhiệt độ cũng như về lượng mưa giữa các mùa Đông, Xuân, Hè, Thu. Nước biển sẽ dâng, vào năm 2100, theo dự báo năm 2016 từ 53 đến 73 cm.

Trong bối cảnh bị đe dọa như vậy, thách thức từ hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa kinh tế buộc nền kinh tế đồng bằng phải có sức cạnh tranh cao hơn và phải có chỗ đứng trong chuỗi giá trị toàn cầu trong khi nền kinh tế thế giới hàm chứa những yếu tố bất ổn không lường trước được. Thách thức này tuy gián tiếp nhưng áp lực của nó lên sản xuất và khai thác tài nguyên rất lớn và cụ thể.

+ Thách thức khu vực đó là việc khai thác tài nguyên nước trên thượng nguồn châu thổ, trong đó có việc chuyển nước Mekong sang lưu vực sông khác, và nhất là việc khai thác thủy điện trên dòng chính sông Mekong từ cao nguyên Tây tạng trở xuống, trong khi nhu cầu về nước ngày càng tăng trước sức ép gia tăng dân số và phát triển nông nghiệp.

Theo Ủy hội sông Mekong (2009), 6 đập thủy điện của Trung Quốc, 11 đập ở hạ lưu vực, 30 đập trên các chi lưu sẽ tích lại một lượng nước của sông Mekong vào năm 2030 là 65,5 tỷ m3 trong khi nhu cầu về nước trong hạ lưu vực vào năm này sẽ tăng 50% so với năm 2000.

Với các đập thủy điện được xây dựng trên sông Mekong phần lãnh thổ Trung Quốc lượng trầm tích của sông Mekong ước tính sẽ bị các đập này giữ lại vào khoảng từ ⅓ đến ½ của tổng lượng trầm tích bình quân chảy về châu thổ (2) . Với 11 đập thủy điện dự kiến sẽ xây dựng trên dòng chính trên hạ lưu vực, chỉ còn khoảng ¼ lượng trầm tích sẽ được tải về đồng bằng.

+ Thách thức tại địa bàn, ngoài việc mất rừng ngập mặn và rừng tràm, còn đến từ khai thác cát trên sông Tiền, sông Hậu làm trầm trọng thêm sự thiếu hụt trầm tích; từ khai thác quá mức nước ngầm làm mặt đất sụt lún; từ phát triển nông nghiệp vẫn thiên về số lượng hơn chất lượng dẫn đến tài nguyên đất bị kiệt quệ, tài nguyên nước bị lãng phí, trong khi thu nhập bình quân đầu người ở đồng bằng thấp hơn bình quân cả nước và không ngừng đi xuống từ năm 2000 đến nay.

Thách thức tại địa bàn còn đến từ khâu quản lý nhà nước, thừa chồng chéo nhưng thiếu phối hợp; chậm ban hành một cơ chế phát triển vùng để tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả vùng; thiếu các chính sách tạo nên sự liên kết chuỗi nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của các mặt hàng nông sản của đồng bằng.

Việt Nam không cần xây thêm nhà máy điện than mới - DVO

So với Quy hoạch Điện VII điều chỉnh, Bản thiết kế cho tương lai năng lượng sạch Việt Nam do Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) công bố gần đây đề xuất, đến năm 2030 tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo từ khoảng 21% lên khoảng 30%; tăng tỷ trọng nhiệt điện khí từ khoảng 14,7% lên khoảng 22,8%; và giảm tỷ trọng của nhiệt điện than từ khoảng 42,6% xuống còn khoảng 24,4%.

Với việc thay đổi cơ cấu nguồn điện như đề xuất trên, GreenID tin rằng, sau năm 2020, Việt Nam có khả năng không cần xây dựng thêm các nhà máy điện than mới mà vẫn đảm bảo được hệ thống năng lượng an toàn và khả thi về kinh tế.

Bản thiết kế của GreenID chỉ ra 6 lợi ích quan trọng mang lại cho Việt Nam khi giảm điện than gồm: Tăng cường an ninh năng lượng do giảm tỷ lệ nhập khẩu than. Tránh được việc phải xây dựng thêm khoảng 30.000 MW nhiệt điện than vào năm 2030, tương đương khoảng 25 nhà máy điện than. Giảm được áp lực phải huy động 60 tỷ USD vốn đầu tư cho những dự án nhiệt điện than này. Tránh được việc đốt khoảng 70 triệu tấn than/năm tương ứng với 7 tỷ USD/năm cho việc nhập khẩu than. Giảm phát thải khoảng 116 triệu tấn CO2/năm so với Quy hoạch Điện VII điều chỉnh, đưa Việt Nam theo đúng với mục tiêu của Thỏa thuận Paris. Giảm ô nhiễm không khí và nguồn nước. Ước tính kịch bản này sẽ giúp tránh được khoảng 7.600 ca tử vong sớm hằng năm vào năm 2030 so với Quy hoạch Điện VII điều chỉnh.

Thay thế nhiệt điện than bằng năng lượng tái tạo là việc làm cần thiết.

Theo ông Trần Đình Sính, Phó Giám đốc GreenID, hiện tại, giá nhiệt điện than rẻ hơn năng lượng tái tạo do chưa bao gồm chi phí ngoại biên, tức chi phí được xác định dựa trên ước tính chi phí phát sinh đối với xã hội và môi trường do chất ô nhiễm từ việc phát điện gây ra. Các chất gây ô nhiễm được xem xét chủ yếu là oxit lưu huỳnh (SOx), oxit nitơ (NOx) và dioxit cacbon (CO2).

"Thực tế, đây là chi phí có thực mà người dân và chính phủ đang và sẽ phải gánh chịu chứ không phải là nhà đầu tư. Nếu xem xét chi phí này, tất cả các công nghệ năng lượng tái tạo đều trở nên cạnh tranh hơn về chi phí so với các công nghệ nhiệt điện than. Thậm chí nếu năng lượng tái tạo có giá thành sản xuất cao thì giá này vẫn chỉ bằng giá năng lượng hóa thạch khi xét đến chi phí ngoại biên", ông Trần Đình Sính khẳng định.

Theo tính toán của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), chi phí cho vấn đề sức khỏe và môi trường nếu tiếp tục phát triển các nhà máy nhiệt điện than theo Quy hoạch Điện VII hiện nay có thể lên tới 15 tỷ USD vào năm 2030. Tính toán này dựa vào điện lượng từ nhiệt điện đốt than vào năm 2030 là 311 TWh.

Cũng theo IMF, chi phí xã hội và môi trường ở Việt Nam lên tới 2,26 USD/GJ (tương đương với 8,07 đô la Mỹ/1MWh) đối với than, 0,12 USD/GJ cho khí đốt tự nhiên và CO2 được định giá ở mức 35 USD/tấn.

Ông Trần Đình Sính cho rằng, việc thay đổi cơ cấu nguồn điện, trong đó giảm tỷ trọng nhiệt điện than, tăng tỷ trọng nhiệt điện khí và năng lượng tái tạo giúp Việt Nam lợi đủ đường và phương án này hoàn toàn khả thi.

Đối với nhiệt điện khí, cũng giống như than, Việt Nam có nguồn khí đốttrong nước, nhưng trữ lượng nhiên liệu này là hữu hạn. Dần dần các nhà máy nhiệtđiện khí sẽ phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Tuy nhiên, so với nhập khẩu than thì nhập khẩu khí đốt có lợi hơn khối lượng nhập khẩu khí chỉ bằng 1/3 so với than.

"Chẳng hạn như nhiệt điện Long An, chúng tôi ước tính nếu nhập than thì mỗi ngày phải cần đến 30.000 tấn, nhưng nếu nhập khí thì chỉ cần 10.000 tấn/ngày. Hơn nữa, với nhiệt điện Long An, một khi có nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư nếu sử dụng công nghệ khí hóa lỏng tức là họ sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo nguồn khí đốt cho nhà máy", ông Sính nói.

Đối với dạng năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng gió và mặt trời, Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển. Phần lớn tiềm năng năng lượng tái tạo ở Việt Nam vẫn chưa được khai thác. Chỉ 2.503 MW năng lượng tái tạo được khai thác cho đến năm 2015 so với tổng tiềm năng kỹ thuật là 329.708 MW. Năng lượng mặt trời và năng lượng gió đứng đầu với tiềm năng kỹ thuật lần lượt là 339.600 MW và 26.760 MW.

Năng lượng gió và năng lượng mặt trời thường được cho là dạng năng lượng không ổn định do phụ thuộc vào điều kiện thời tiết. Tuy nhiên, vấn đề này có thể giải quyết được bằng hệ thống lưu trữ năng lượng, ví dụ như thủy điện tích năng, giúp lưu trữ khi thừa điện và phát vào lưới khi thiếu. Những hệ thống lưu trữ điện như vậy nâng cao độ tin cậy của hệ thống và giảm tình trạng mất điện.

Quy hoạch Điện VII điều chỉnh đã quy hoạch 3 nhà máy thủy điện tích năng trong đó một ở miền Trung, một ở Tây Nguyên và một ở miền Bắc. Ngay cả khi không có hệ thống lưu trữ, điện mặt trời vẫn có thể đóng góp rất lớn cho lưới điện vào những khung giờ cao điểm, trong đó một nửa số giờ có bức xạ mặt trời ở mức cao nhất, vị chuyên gia cho biết.

Trở lại với các nhà máy nhiệt điện than, Phó Giám đốc GreenID lưu ý thêm, bắt đầu từ năm 2015, Việt Nam đã trở thành một nước phụ thuộc nhập khẩu với mức nhập tịnh là 5%. Nhập khẩu ròng than và dầu là nguyên nhân chính của tình hình này. Việc nhập khẩu than sẽ tiếp tục tăng vì theo Quy hoạch Điện VII điều chỉnh lượng than cần cho các nhà máy điện đến năm 2030 dự kiến tăng gần gấp đôi. Hầu hết các dự án nhiệt điện than BOT bắt đầu thi công từ năm 2015 đều phải dùng than nhập khẩu.

Chuỗi “ngọc trai” khổng lồ lơ lửng trên vũ trụ - DVO

Những " chuỗi ngọc trai" khổng lồ

Bức ảnh được chụp vào ngày 24 tháng 10 khi máy dò JUNO của NASA đang ở trên đỉnh của những đám mây trên hành tinh, tương đương với độ cao 33,115km. Nghiên cứu cũng cho thấy, những đám mây này di chuyển với tốc độ khoảng 129.000 dặm/giờ ( khoảng 60km/s).

Theo đó, chuỗi ngọc trai này chính là tám cơn bão lớn đang quay trên sao Mộc, nằm ở khoảng vĩ độ 40 về phía Nam.

Chuỗi ngọc trai được tạo thành từ tám cơn bão lớn

Đây chỉ là một trong số những bức ảnh đẹp, thần bí mà NASA đã tiết lộ, cho thấy một cái nhìn cận cảnh về những viên ngọc trai, gần giống với bức tranh nổi tiếng của Van Gogh, the Starry night.

Sự thật về các đường xoắn xoáy trong bức ảnh là những cơn lốc xoáy trên hành tinh, và các hạt oval trắng hình ‘ngọc trai’ là những cơn bão lớn. NASA đã mô tả chúng như là “ những cơn bão xoay ngược chiều kim đồng hồ xuất hiện dưới dạng những quả trứng trắng”.

Tàu JUNO trên vũ trụ

Theo Daily Mail, không có một tàu vũ trụ nào trước đây có thể quay xung quanh sao Mộc. Do đó, để có thể hoàn thành sứ mệnh nguy hiểm này, trong thời gian tới máy dò JUNO sẽ phải sống sót qua một cơn bão bức xạ điện từ của Mộc tinh.

Vì vậy, tàu vũ trụ JUNO đã được bảo vệ bằng hệ thống dây điện cảm ứng đặc biệt và có che chắn cảm biến. Bên cạnh đó, một bộ phận quan trọng là máy bay của JUNO sẽ được đặt trong một bộ phận khác được thiết kế bằng Titan và nặng gần 400 pounds (172kg).

Anh Sa

Nhà khoa học Trung Quốc giới thiệu vật liệu mới hút kim loại độc trong môi trường - DVO

Tạp chí Agriculture and Food Chemistry mới đây đã đăng tải một nghiên cứu về hỗn hợp vật liệu mới có khả năng hấp thụ các ion kim loại nặng từ phân bón hữu cơ, giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Đây là công trình nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học Trung Quốc thuộc Viện Khoa học Vật lý Hợp Phì (thuộc Hội Khoa học Trung Quốc) phát triển.

Minh họa cơ chế hấp thụ ion kim loại nặng của chất liệu siêu nhỏ mới.

Vật liệu tổng hợp này được lấy từ đất sét và than củi, có thể hút thạch tín và ion đồng từ phân bón với hiệu suất cao, giảm bớt nguy cơ phát tán các ion kim loại nặng này trong môi trường.

Theo nhóm nghiên cứu, vật liệu nanocomposite này  gồm Sô-đa khan (Na2CO3), biosilica (BioSi) và Attapulgite (Attp), theo tỉ lệ: Na2CO3 : BioSi: Attp = 3: 1: 2.

Từ đó, chúng tạo thành một cấu trúc nano xốp có lỗ rỗng và dễ dàng lấy đi các ion kim loại nặng trong phân bón hữu cơ qua hấp thụ và phản ứng hóa học.

Loại nanocomposite này có thể thúc đẩy sự phát triển của cây trồng, đồng thời làm giảm đáng kể sự hấp thu các ion asen và đồng vào trong hoa màu.

Thí nghiệm của nhóm nhà khoa học cho thấy, vật liệu này có thể còn làm tăng độ pH của đất nhiều axit và từ đó tạo điều kiện cho cây trồng được phát triển tốt hơn.

Thức ăn chăn nuôi gia súc thường được thêm các phụ gia thực phẩm chứa ion kim loại nặng như asen, đồng...

Kim loại nặng ở trong cỏ khô làm thức ăn cho gia súc khiến cho phân xanh thu được có hàm lượng ion kim loại nặng khá cao. Sau khi sử dụng chúng làm phân bón hữu cơ, các ion kim loại nặng này tiếp tục đẩy ra môi trường, len lỏi vào nguồn nước và ảnh hưởng tới sức khỏe của con người.

Triển vọng sử dụng chất liệu này là rất lớn bởi hiện nay, môi trường đang bị ảnh hưởng rất nặng nề từ các kim loại nặng từ phát triển công nghiệp hóa chất và chất thải công nghiệp chưa qua xử lý.

Trưởng nhóm nghiên cứu Wu Zhengyan cho biết đây là chất liệu thân thiện với môi trường, dễ chế tạo và chi phí hợp lý, là giải pháp cho vấn đề nan giải cố hữu trong ngành chăn nuôi gia súc và phân bón.

Cúc Phương

Na Uy chôn xác tàu ngầm phát xít Đức dưới đáy biển - DVO

Theo RT, một công ty Hà Lan là Van Oord đã được chính phủ Na Uy thuê để tiến hành đổ 100.000 tấn sỏi đá vụn xuống đáy biển nhằm vùi lấp xác tàu ngầm U-boat của Đức Quốc xã bị Hải quân Anh bắn chìm năm 1945 ở khu vực ngoài bờ biển Na Uy.

Hiện xác con tàu này nằm ở độ sâu 152m dưới đáy biển. Các nhà khoa học quốc tế đã gọi chiếc U-boat này là thảm họa "Chernobyl dưới đáy biển".

Sở dĩ phải tiến hành công đoạn này vì chiếc tàu ngầm U-boat 2.400 tấn này mang theo 1.800 thùng chứa thủy ngân và đang bị gỉ sét. Mỗi năm theo tính toán của Na Uy, chiếc tàu ngầm này làm rò rỉ ra ngoài 4kg thủy ngân, gây ô nhiễm cho 30.000 mét vuông đáy biển cùng các loài các sinh sống trong khu vực.

Hình ảnh mô phỏng xác tàu ngầm Đức Quốc xã dưới đáy biển Na Uy

Để đảm bảo an toàn, chính quyền Na Uy buộc phải ban hành lệnh cấm đánh bắt tại khu vực 2 dặm ngoài khơi bờ biển Bergen.

Dự án chôn vùi xác tàu U-boat tiêu tốn khoảng 32 tỉ USD, và dự kiến sẽ được tiến hành từ đầu năm 2019 đến khoảng năm 2020. Kỹ thuật này sẽ giúp phong tỏa được khoảng 30 khu vực bị nhiễm độc thủy ngân trầm trọng.

Tuy nhiên, Cục Quản lý Bờ biển Na Uy cho biết đây không phải là giải pháp lâu dài mà chỉ là phương pháp mang tính trì hoãn, ngăn không cho 65 tấn thủy ngân này tiếp tục rò rỉ ra ngoài trong vài thập kỷ tới.

Trước đó, có nhiều nhà khoa học bày tỏ sử dụng phương pháp trục vớt xác tàu và đưa lên bờ. Tuy nhiên phía các cơ quan chức năng lo ngại việc này sẽ khiến các thùng thủy ngân vỡ tung. Khi đó thảm họa sẽ rất khó lường.

Tàu ngầm U-boat nằm dưới đáy biển này mang số hiệu U-864 của hải quân phát xít Đức bị hải quân Anh chặn đánh và tấn công bằng ngư lôi năm 1945 khi đang trên đường sang Nhật Bản.

Toàn bộ 73 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu đều thiệt mạng. Xác tàu được phát hiện vào tháng 3/2003 bởi một máy quét của Hải quân Hoàng gia Na Uy.

Thanh Phong

Nga mất liên lạc với vệ tinh thời tiết Meteor-M 2-1 vừa phóng - DVO

Ngày 28/11, tại sân bay vũ trụ Vostochnyi, Nga đã phóng lên thành công tên lửa đẩy Soyuz-2.1b, mang theo vệ tinh khí tượng thủy văn mới Meteor-M có bí số 2-1 và 18 thiết bị vũ trụ nhỏ khác vào không gian.

Meteor-M 2-1 là vệ tinh hỗ trợ khí tượng thủy văn của Nga, có nhiệm vụ cung cấp ảnh chụp toàn cầu và cục bộ những đám mây trên bề mặt Trái đất, băng và tuyết với nhiều chỉ số khác nhau.

Tuy nhiên, cơ quan vũ trụ Nga Roscosmos đã không thể liên lạc với vệ tinh thời tiết vừa phóng lên từ trung tâm không gian ở vùng Viễn Đông nước này.

Cùng ngày, người phát ngôn của Roscosmos cho biết, Nga đã thất bại dù nỗ lực kết nối tín hiệu với vệ tinh Meteor-M 2-1. Việc kết nối đã không được thiết lập do vệ tinh này không có trên quỹ đạo đích, hay đã không đạt đến quỹ đạo được chỉ định.

Tên lửa đẩy Soyuz-2.1b được phóng lên mang theo vệ tinh Meteor-M 2-1

Hiện, các chuyên gia Roscosmos đang phân tích tình hình.

Phát ngôn viên của Tổng thống Nga - ông Dmitry Peskov nói rằng, không nên vội vã kết luận điều gì lúc này, điện Kremlin đang chờ đợi thông tin chi tiết về tình huống phóng tên lửa mang vệ tinh thời tiết trên.

Đây là vụ phóng tên lửa đẩy thứ hai của Nga tại sân bay vũ trụ Vostochnyi.

Trung tâm không gian Vostochnyi được xây dựng gần thành phố Tsiolkovsky, tại tỉnh Amur, từ năm 2012. Đây là sân bay vũ trụ quốc gia đầu tiên có tính chất dân sự và sẽ tạo điều kiện cho Nga độc lập tiếp cận không gian.

Vụ phóng tên lửa đẩy đầu tiên ở sân bay vũ trụ Vostochnyi diễn ra hồi năm ngoái.

Trong tương lai, từ trung tâm không gian này dự kiến sẽ có 8/10 vụ phóng thiết bị thám hiểm vũ trụ không người lái mỗi năm và việc phóng tàu vũ trụ có phi hành đoàn lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) dự kiến được thực hiện sau năm 2023.

Vệ tinh Meteor-M 2-1 đã bị mất liên lạc

Thu An

(Theo Sputnik, TASS)

Nông dân sáng chế máy gieo hạt: Không xin được bản quyền? - DVO

1 năm hoàn thành được 3-5 đề tài sáng chế

Nổi tiếng với những sáng chế máy móc giúp nông dân bớt cảnh “con trâu đi trước, cái cày theo sau”, anh Phạm Văn Hát (35 tuổi, xã Ngọc Kỳ, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương) vẫn được mọi người ngưỡng mộ về sự sáng tạo.

Chia sẻ với Đất Việt, ngày 18/9, anh Hát cho biết: "Hiện nay, tôi đã hoàn thiện được rôbốt gieo hạt trong khoảng thời gian 2 năm. 

Rôbốt này được đưa vào sử dụng tại địa phương, bán ra thị trường để phục vụ cho các vườn ươm cây giống cà rốt, su hào, bắp cải và các loại rau khác. Năng suất của rôbốt cao cấp 30-40 lần lao động thủ công, khoảng cách giữa các hạt được điều chỉnh tùy theo từng loại cây giống, tiết kiệm từ 20% đến 30% hạt giống so với phương pháp thủ công, nó vô cùng chính xác.

Đồng thời, giúp nông dân giảm chi phí đầu tư tới 600.000 đồng một sào. Rôbốt đặt hạt tự động được nhiều nông dân ở Hải Dương, Hà Nội, Lâm Đồng… đến đặt mua. Tới nay đã có gần trăm robot được bán ra".

Bên cạnh đó, chia sẻ về lý do sáng chế ra rô bốt trên, theo anh Hát, chính bản thân anh từng làm trang trại rau an toàn, rồi anh trai đến thời vụ muốn gieo giống cũng không thuê được người.

Máy gieo hạt của anh Phạm Văn Hát

Thêm nữa, năm 2012, một lần tình cờ đi qua vùng trồng cà rốt ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương, anh Hát thấy nông dân dùng máy gieo hạt cà rốt kéo tay nhưng hạt gieo không đều, mất nhiều công tỉa cây dư thừa. Anh nảy sinh ý tưởng cần phải chế tạo rô bốt đặt hạt tự động. Nói là làm, anh Hát nghiên cứu, tìm tòi, thiết kế, cuối cùng đã thành công.

Ngoài ra, anh Hát còn thiết kế, chế tạo máy đặt hạt kéo tay, giúp nông dân không cần đến động cơ hay mô tơ mà vẫn đặt hạt chính xác và đặt được nhiều hàng trên cùng một lượt, có thể áp dụng cho nhiều loại hạt như ngô, đậu tương, hạt củ đậu, hạt đỗ đen, đỗ xanh, nhỏ nhất là hạt rau rền, to nhất là hạt rau muống.

"Đến nay máy gieo hạt này đã bán trên toàn quốc, 63 tỉnh thành phố và 14 nước trên thế giới như Đức, Mỹ, Nhật bản, Trung Quốc, các nước khu vực ASEAN, toàn chủ trang trại đến tận nơi. Người nước ngoài đến đây đều khen không nghĩ cái máy đơn giản mà lại hiệu quả như vậy, so với năng suất nó đem lại thì giá thành quá rẻ, giá bán hiện nay khoảng 35-40 triệu đồng/máy.

Vừa qua, tôi vừa chế tạo xong máy phun thuốc sâu đặc biệt, thay cho vài chục người, giá thành nếu như ở nước ngoài tầm 400 triệu đồng, thì giá của tôi 65 triệu đồng.

Cứ ai đặt gì tôi cũng làm, tôi đang sáng chế cho tỉnh Lâm Đồng máy trồng khoai lang, trồng bằng cây, trên thế giới chưa có. Tính trung bình, 1 năm tôi cứ phải hoàn thiện 3-5 đề tài sáng chế, có một số đơn vị đến muốn kết hợp nhưng tôi chưa có sự tin tưởng, bị mất lòng tin nhiều, nên tôi rất e dè", anh Hát chia sẻ thêm.

Từ chối sang Mỹ, Israel làm việc vì chí làm giàu

Nhắc lại câu chuyện đi làm bên Israel, ông Hát chia sẻ: "Năm 2010, tôi lỗ gần 3 tỷ đồng do thuê 3 ha trồng rau sạch nhưng thời tiết không thuận, thiếu vốn, không có đầu ra ổn định nên thất bại nặng nề.

Nên tôi quyết định đi xuất khẩu sang Israel, sang đây tôi không phải làm kinh tế mà học cách làm nông nghiệp của họ, khi sang đó tôi thấy nền nông nghiệp của họ dù hiện đại nhưng vẫn dùng thủ công.

Mỗi khu vực phải có ba người cầm cuốc “đuổi theo” cái xe kéo phân, cứ một đoạn lại bổ một nhát hất phân xuống ruộng, chỗ dày chỗ mỏng tùy theo sức của từng người.

Làm được vài hôm mệt, nên tôi đã xin phép ông chủ trang trại được thiết kế một thiết bị rải phân tự động gắn vào sau chiếc máy kéo và cũng đã thành công".

Sau đó, theo ông Hát kể thì hội đồng thẩm định của nhà nước Israel đến tận cánh đồng để thực nghiệm “Máy của Hát” và cấp bằng sáng chế cho ông, đồng thời cấp cho ông chủ một khoản “thù lao sáng tạo” hạng trung lưu và mỗi năm một chuyến du lịch châu u. Về phía chủ trang trại cũng thưởng ngay 5.500 USD, điện thoại và máy tính.

Tuy nhiên, tôi nghĩ làm thuê không có sức làm giàu, nếu giả lương 50 triệu đồng/tháng, cả năm cũng chỉ được 500 triệu đồng, không thể trả nợ, nên tôi về nước. Vừa rồi có tập đoàn máy nông nghiệp bên Mỹ tháng trả 140 triệu đồng, chỉ việc ngồi, nhưng tôi không muốn đi".

Nhà nước thiếu sự quan tâm đến các nhà nông dân sáng chế

Chia sẻ thêm với Đất Việt, theo anh Hát, các có những công ty nước ngoài đến mời anh cộng tác làm việc, nhưng người Việt Nam thì không ai đả động đến.

"Kể cả đi đăng ký bản quyền tác chế những chiếc máy của tôi, dù bao nhiêu nước trên thế giới đã sử dụng, đăng ký bản quyền sáng chế vẫn rất khó khăn ở Việt Nam. Nước ta còn yêu cầu mô hình, bản kê khai, mà chúng tôi nhà sáng chế không được học, thì biết vẽ gì, viết gì?.

Còn bên nước ngoài chỉ cần mang ra chứng minh thay thế bằng bao nhiêu người, hiệu quả thì sẽ được công nhận sáng chế đó là của mình", anh Hát phân tích.

Clip mô tả chi tiết máy gieo hạt của anh Phạm Văn Hát:

Châu An

Thảm họa Soyuz: giờ thì ai còn dám ngồi vào tên lửa Nga nữa - DVO

Bài đăng trên “Svobodnaia Pressa” ngày 12/10/2018. Đôi chỗ chúng tôi xin mở ngoặc để giải thích và bố sung thêm một số thông tin liên quan.

Trên ảnh: Phóng tên lửa đẩy “Soyuz-FG” mang tàu vũ rụ “SoyuzMS-10” (Ảnh: Xergey Savostianov /ТАSS)

Ngày 11/10, khi đưa tàu “Soyuz MS-10” chở phi hành đoàn quốc tế lên trạm quỹ đạo quốc tế (MKS), tên lửa đẩy “Soyuz-FG” đã gặp sự cố. Vâng, đối với tên lửa thì đó chỉ là sự cố.

Nhưng còn đối với ngành vũ trụ Nga- đó là một thảm họa và sẽ còn mất rất nhiều thời gian để dọn dẹp những hậu quả của thảm họa đó.

“Roscosmos” (Cơ quan hàng không vũ trụ Nga) sẽ rất, rất khó rửa sạch sẽ cái chuồng ngựa của Augeas (dẫn chuyện thần thoại Hy Lạp- Augeas nuôi quá nhiều ngựa nên phân của chúng kết thành một lớp dày đặc-ND).

Nhưng đây mới là điều thực sự gây ngạc nhiên. Khi mà tất cả các kênh tin tức đã đưa tin về sự cố với tên lửa đẩy, Roscosmos lại cho cắt ngay phóng sự truyền hình trực tiếp từ sân bay vũ trụ Baikonur, thay vào đó là một đoạn phim hoạt hình.

Người xem có thể thấy trên những màn hình TV có độ phân giải cực tốt và màu sắc tươi tắn những hình ảnh rõ nét sinh động cảnh tầng hai tên lửa sử dụng hết nhiên liệu, tách ra khỏi tên lửa mang, các động cơ tầng ba bắt đầu hoạt động. Tên lửa đẩy mang tàu vũ trụ hướng thẳng về phía MKS (Trạm vũ trụ quốc tế-ND).

Trong khi vào chính những giây phút đó (TV phát clip), tổ lái nói hai thứ tiếng (phi hành gia Nga và phi hành gia Mỹ) chắc chắc đang nguyện cầu Chúa Trời phù hộ để họ tiếp đất an toàn...

Chỉ huy tàu người Nga Aleksey Ovchinhin và nhà du hành vũ trụ người Mỹ Nick Hague đã gặp may. Hệ thống cứu nạn làm việc bình thường. Và vào khoảng 12.20 cả hai đã rời khoang cứu nạn và gửi các tham số tọa độ của mình về Trung tâm điều khiển bay.

Họ tiếp đất cách không xa thành phố Jezkazgan của Kazakhstan không xa. Sau đó cả hai được máy bay lên thẳng đưa về Baikonur, và sau đó nữa- đến thành phố Ngôi Sao ở ngoại ô Matxcova.

Người đứng đầu Roscosmos Dmitri Rogozin trong suốt khoảng thời gian đó luôn bám sát toàn bộ diễn biến vụ việc. Vào đúng 12 h30 Dmitri Olegovich (Rogozin) đã viết trên Twitter của mình: “Tổ lái đã tiếp đất. Tất cả còn sống”. Và sau đó ông đã hân hoan tuyên bố trên màn hình vô tuyến rằng hệ thống cứu nạn khẩn cấp trên tên lửa quả thực là quá tuyệt vời.

Tên lửa đẩy “Soyuz” là tên lửa ít xảy ra sự cố (an toàn) nhất trên thế giới. Nói cho thật chính xác thì không phải tất cả “Soyuz” đều có chỉ số an toàn xuất sắc, mà chỉ những tên lửa (đẩy) được sử dụng cho các chuyến bay có người lái, bởi vì tên lửa này có một số biến thế- cả biến thể tên lửa đẩy sử dụng cho các tàu vận tải,cả tên lửa đẩy để đưa các tàu có người lái lên KMS.

Những phiên bản tên lửa sử dụng cho các chuyến bay có người lái là “Soyuz”, “Soyuz-U” (hiện cả hai đã “nghỉ hưu”), và phiên bản đang được khai thác là “Soyuz-FG”.

Đối với những tên lửa này, có một câu thành ngữ rất hợp với chúng, đó là: “Ngựa già không phá hỏng luống cày”.

Chúng được thiết kế chế tạo tại thành phố Kuibyshev (mang tên nhà lãnh đạo Bolshevich, đổi tên thành Samara từ năm 1991-ND), trong chi nhánh của Phòng thiết kế OKB-1 mang tên X.P. Korolev (nay là Phòng thiết kế trung ương “Progress” từ mẫu của tên lửa đạn đạo xuyên lục địa R-7, tức tên lửa “cụ tổ” của tất cả kiểu tên lửa ngành vũ trụ và các tên lửa hạt nhân phóng từ mặt đất của chúng ta (Nga) hiện nay.

Lần phóng “Soyuz” đầu tiên được thực hiện năm 1966. Tất cả ba phiên bản tên lửa “Soyuz” như vừa liệt kê ở trên đã được phóng để mang các tàu hàng, tàu vũ trụ có người lái, hàng thương mại tổng cộng 940 lần. Chỉ có 24 lần phóng không thành công, và bây giờ- 25. Nhưng duy nhất chỉ có 2 lần xảy ra với các tàu vũ trụ có người lái.

Sự cố đầu tiên xảy ra ngày 5/4/1975, khi đó tên lửa đẩy “Soyuz” mang tàu vũ trụ “Soyuz-18A” chở các phi công vũ trụ Vasili Lazarev và Oleg Makarov.

Hệ thống thiết bị trên tầng ba ngừng hoạt động và hệ thống tự động kích hoạt thiết bị cứu nạn khẩn cấp.

Sau khi thiết bị cứu nạn tách khỏi tên lửa, các phi hành gia phải chịu lực quá tải đến 20G và tiếp đất không xa làng Gorno-Altaisk. Độ quá tải quá lớn nên hai phi hành gia nói trên đã phải điều trị tại bệnh viện trong một thời gian rất dài.

Hoàn toàn dễ hiểu là trong khi Ủy ban điều tra chưa kết thúc công việc của mình, không thể chỉ ra được nguyên nhân dẫn đến cự cố. Tuy nhiên các chuyên gia đã đưa ra các giả thiết của mình.

Nhưng dù có thể là nguyên nhân gì đi nữa- cú va đập cơ học hay trục trặc trong hệ thống điều khiển tự động- tất cả đều không được phép xảy ra. Bởi vì tên lửa do Korolev thiết kế này, không phải trong nhiền năm, mà là trong nhiều thập kỷ, có vẻ như đã được hoàn thiện ở mức tuyệt đối. Tất cả các hệ thống và chi tiết, linh kiện đều được các công trình sư tính toán cực kỳ kỹ lưỡng, kể cả trong thiết kế lẫn trong quá trình khai thác.

Vâng, tên lửa đã được hiện đại hóa. Nhưng biến thể mới nhất của “Soyuz-FG” cũng đã 18 “tuổi”, chuyến bay đầu tiên của “Soyuz-FG”được thực hiện năm 2001. Tuy vậy, nó cũng không được hiện đại hóa quá sâu- các kỹ sư đã thay các đầu vòi phun trong các động cơ tầng một và tầng hai của tên lửa và vì thế lực đẩy tăng thêm được 300kg.

Nhưng riêng hệ thống điều khiển vẫn giữ nguyên. Như vậy là tên lửa hiện đại hóa cũng không phải là một cái gì đó quá lạ lẫm.

Nga tìm ra cách bắt tế bào ung thư tự chết - DVO

Thảm họa phân bào

Cụ thể, phương pháp này được tìm thấy bởi các nhà sinh học đến từ trường Đại học Tổng hợp quốc gia mang tên Lomonosov (MGU), hợp tác cùng các nhà khoa học tới từ Thụy Điển.

Theo thống kê, cứ trong 6 bệnh nhân bị ung thư thì có 1 người tử vong. Và trong số bệnh nhân thiệt mạng này thì có tới 90% qua đời vì nguyên nhân do các tế bào khối u di căn.

Chính sự phát triển lây lan, di trú mạnh mẽ nhanh chóng tới các vùng cơ thể khác của tế bào ung thư, từ nơi nó bắt đầu hình thành, là nguyên nhân khiến căn bệnh trở nên khó kiểm soát.

Cho đến nay, cách thức điều trị ung thư để phá hủy các tế bào mang bệnh, ngăn chặn sự phân chia, di căn của chúng vẫn là liệu pháp hóa trị hay xạ trị. Liệu pháp này có thể tiêu diệt tế bào ung thư, nhưng cũng đồng thời giết chết những tế bào khỏe mạnh trong cơ thể.

Các nhà nghiên cứu Nga đã bắt tay với những nhà sinh học Thụy Điển đi tìm một phương pháp chữa bệnh mới. Phương pháp đó phải ép buộc những tế bào mang bệnh tự chết, nhưng không làm ảnh hưởng đến các tế bào lành tính bên cạnh.

Các nhà khoa học Nga tìm ra phương pháp mới bắt tế bào ung thư tự hủy

Theo công bố trên tạp chí Scientific Reports, cách thức mới này được gọi là thảm họa phân bào (mitotic catastrophe), hoạt động trên cơ chế tự hủy hay tự tiêu diệt. Các tế bào mang bệnh sẽ tự chết và tự phá hủy lẫn nhau.

Những nhà khoa học gọi phương pháp "thảm họa phân bào" này là cơ chế tự vệ của cơ thể, giết chết các tế bào nguy cơ mang bệnh hay mang bệnh trước khi hình thành thành khối u ung thư.

Các nhà điều trị sẽ đưa vào tế bào bình thường một lượng nhỏ chất phóng xạ, kích thích tế bào tăng đột biến, làm cho cấu trúc DNA bị phá hủy, ngừng cung cấp oxy cho ty thể, buộc protein tử thần (Mcl-1 và Bcl-xL) được sản sinh ra, tạo nên cơ chế tự tiêu diệt.

Sau khi quá trình tự phá hủy được kích hoạt, tế bào nằm trong tình trạng thảm họa phân bào.

Tế bào tăng thể tích rồi bắt đầu phân chia, và dẫn đến việc phát triển các khối u. Nhưng khi sự phân chia liên tục bị ngừng lại sẽ khiến các tế bào ung thư chết hàng loạt thay vì lan rộng khắp cơ thể.

Đây sẽ là hướng đi trong tương lai điều trị ung thư. Hiện tại các nhà khoa học Nga vẫn đang tích cực tiếp cận, nghiên cứu, thử nghiệm phương thức mới này.

Protein sốc nhiệt

Hồi đầu năm nay, giới khoa học Nga cũng vui mừng báo tin đã thử nghiệm thành công loại thuốc có thể chữa ung thư ở mọi giai đoạn, kể cả giai đoạn cuối của bệnh.

Chế phẩm thuốc này có tên gọi thí nghiệm là "Protein sốc nhiệt", dựa trên thành phần hoạt chất chính của nó. Nó là một loại thuốc sinh học phân tử, được bào chế dựa trên một phân tử hoạt động rất tích cực.

Khoa học Nga đã tìm ra loại thuốc có thể chữa tất cả loại ung thư ở mọi giai đoạn

Loại protein này giúp các tế bào sản sinh những kháng nguyên khối u và nhờ đó tăng cường được khả năng miễn dịch chống lại khối u.

Các nhà khoa học Nga đã tiến hành thử nghiệm lâm sàng trong nhiều năm vừa qua, và đã thử thành công thuốc trên động vật (cụ thể là trên chuột bạch có khối u ác tính).

Những nhà nghiên cứu sẽ tiếp tục kiểm tra về độ an toàn của loại thuốc mới này, sẽ thúc đẩy hoàn tất các khâu thử nghiệm để có thể bào chế, sản xuất thuốc hàng loạt, phục vụ việc điều trị cho các bệnh nhân ung thư trong tương lai gần.

Tuy nhiên, việc điều ra ra loại thuốc mới có thể chữa ung thư ở mọi giai đoạn này khá phức tạp, cần phải tạo được các tinh thể siêu tinh khiết từ protein.

Để tạo ra những protein siêu tinh khiết, các nhà khoa học đã phải tiến hành  trên vũ trụ - nơi không có sức hút của Trái Đất.

Ngô Đồng

Bàn tương lai ĐBSCL: ``Đồng bằng đang tự chìm rất nhanh`` - DVO

Ngày 26 và 27/9, tại thành phố Cần Thơ sẽ diễn ra Hội nghị "Chuyển đổi mô hình phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu".

Liên quan tới nội dung này, Báo Đất Việt đã có cuộc phỏng vấn ThS. Nguyễn Hữu Thiện - chuyên gia độc lập có hơn 25 năm nghiên cứu về các vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu ở các quốc gia lưu vực sông Mekong - để đánh giá hiện trạng và đưa ra các giải pháp cơ bản nhất nhằm phát triển theo hướng bền vững ở ĐBSCL.

ThS. Nguyễn Hữu Thiện - chuyên gia độc lập nghiên cứu về biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học, quản lý tài nguyên, sinh kế bền vững... tại các nước thuộc lưu vực sông Mekong.

PV: Thưa ông, hiện nay, vấn đề chuyển đổi mô hình phát triển ĐBSCL được đặt trong bối cảnh như thế nào và có ý nghĩa như thế nào?

ThS. Nguyễn Hữu Thiện: ĐBSCL hiện đang đối diện với 3 thách thức lớn là biến đổi khí hậu, các vấn đề phát triển chưa bền vững trong nội tại, và tác động của thủy điện Mekong từ thượng nguồn.

Thứ nhất, biến đổi khí hậu đang diễn ra, ảnh hưởng đến mọi mặt đời sống, sản xuất ở ĐBSCL, biểu hiện thông qua sự thay đổi về nhiệt độ cao, nắng nóng kéo dài trong mùa khô, mưa trái mùa, nước biển dâng, và những sự kiện cực đoan như hiện tượng El Nino cực đoan gây hạn trên lưu vực Mekong và xâm nhập mặn gay gắt ở ĐBSCL mùa khô 2016.

Thứ hai, sự phát triển ĐBSCL trong thời gian qua có những cách làm chưa bền vững. Canh tác lúa ba vụ liên tục trong đê bao khép kín làm giảm không gian trữ lũ của các cánh đồng ngập lũ ở Đồng Tháp Mười và Tứ Giác Long Xuyên. 

Nước lũ Mekong không vào đồng ruộng được gây gia tăng ngập ở ngoài đê và các thành phố làng mạc bên dưới và gia tăng khô hạn vào mùa khô.

Việc khai thác nước ngầm quá mức làm cho mặt đất ĐBSCL bị sụt lún, tự chìm rất nhanh.

Trong 25 năm từ 1991-2016, theo báo cáo của Đại học Utretch, Hà Lan, ĐBSCL đã sụt lún trung bình 18cm. Báo cáo cũng cho biết tốc độ sụt lún trung bình hiện nay do khai thác nước ngầm theo ước lượng mô hình là 1.1cm/năm, có những nơi sụt lún 2.5cm/năm, cao gần 10 lần so với tốc độ nước biển dâng (khoảng 3mm/năm). Với xu ướng nhu cầu nước ngầm ngày càng tăng ở ĐBSCL, tốc độ sụt lún hiện tại sẽ tăng trong tương lai gần.

Nguyên nhân chính của việc khai thác nước ngầm quá mức là ở ven biển thì khai thác nước ngầm cho sinh hoạt, nuôi thủy sản, và tưới hoa màu còn vùng nội địa thì nước mặt sông rạch quá ô nhiễm từ nguồn nước thải công nghiệp, sinh hoạt, và quan trọng nhất là nguồn phân bón, nông dược do canh tác thâm canh ba vụ.

Có thể thấy câu nói nổi tiếng của Samuel Taylor Coleridge, nhà thơ người Anh: “Nước, nước khắp nơi, không một giọt để uống” - hiện nay đã gần đúng với miền sông nước châu thổ Cửu Long. Đa số sông rạch ở đồng bằng không còn bơi lội và dùng cho ăn uống được nữa.

Trong bối cảnh tác động của thủy điện Mekong, việc khai thát cát thiếu kiểm soát ở ĐBSCL đã làm cho bờ sông, bờ biển bị “đói” cát và gia tăng sạt lở.

Thứ ba, tác động của thủy điện Mekong làm giảm lượng phù sa mịn còn 50%, ảnh hưởng độ màu mỡ đất đai, giảm bồi đắp và gia tăng sạt lở bờ sông, bờ biển.

Dự kiến sau này khi 11 đập thủy điện ở Hạ lưu vực hoàn tất thì 100% lượng cát, sỏi di chuyển ở đáy sông sẽ không thể vượt qua các đập để đi tiếp xuống ĐBSCL. Lượng phù sa mịn còn lại hiện nay sẽ bị giảm 50% một lần nữa. Khi đó bờ biển, bờ sông sẽ thiếu cát nghiêm trọng và sạt lở gia tăng.

Ngoài ra, 11 đập này cũng sẽ chặn đường cá di cư hàng năm. Dự báo 100% lượng cá trắng ĐBSCL sẽ biến mất vì không thể di cư ngược dòng để sinh sản hàng năm. Điều này ảnh hưởng đến dinh dưỡng và thu nhập của người dân, đặc biệt là người nghèo nông thôn và ảnh hưởng đến các loài ăn cá trong hệ sinh thái, nhất là chim, cò, rùa, rắn.

PV:Trong những yếu tố có thể gây tác hại tới sự sinh tồn của ĐBSCL thì đâu là yếu tố nguy hại và đáng lo nhất? Xin ông phân tích rõ.

ThS. Nguyễn Hữu Thiện: Tất cả các yếu tố trên đề quan trọng, nhưng tác động của thủy điện Mekong là nghiêm trọng nhất và sụt lún là khẩn cấp nhất, biến đổi khí hậu và nước biển dâng cũng nghiêm trọng nhưng diễn ra dần dần.

Thủy điện Mekong làm giảm lượng phù sa, cát sỏi về đồng bằng và làm mất nguồn cá trắng là tác động vĩnh viễn, không phục hồi được. Khi không còn phù sa, quá trình bồi đắp tạo nên đồng bằng này trong 6.000 năm qua sẽ dừng lại và quá trình ngược lại, tức sạt lở sẽ diễn ra, không có biện pháp nào tại chỗ ở đồng bằng có thể cưỡng lại được cho đến khi dòng sông tìm được điểm cân bằng mới.

Tốc độ sụt lún gấp gần 10 lần tốc độ nước biển dâng.

Sụt lún phải được xem là khẩn cấp nhất vì tốc độ sụt lún gấp gần 10 lần nước biển dâng. Đồng bằng đang tự chìm rất nhanh. Đối với sụt lún, không có biện pháp công trình nào có thể giải quyết được. Con đường duy nhất để giảm sụt lún là giảm khai thác nước ngầm mà lời giải nằm ở việc phục hồi nước mặt để có thể sử dụng được như xưa.

PV: Trong bối cảnh đó, theo ông chiến lược phát triển cho ĐBSCL sắp tới nên như thế nào để giải quyết được những thách thức đó và phát triển bền vững?

ThS. Nguyễn Hữu Thiện: Trong bối cảnh đó, việc tìm ra biện pháp phù hợp để thích ứng và phát triển là một thách thức lớn. Hành động thích ứng có thể đúng, mang lại hiệu quả, nhưng mặt khác hành động thích ứng có thể sai, vừa đắt đỏ, vừa tác dụng ngược.

Khu du lịch sinh thái Bạch Mã: Những điều đã quên - DVO

Thiếu sót từ đầu

Tỉnh Thừa Thiên-Huế vừa tổ chức hội nghị lấy ý kiến quy hoạch du lịch Vườn quốc gia (VQG) Bạch Mã với sự tham gia của nhiều chuyên gia xây dựng, du lịch và bảo vệ rừng.

Đây là lần đầu tiên hội nghị về quy hoạch VGQ Bạch Mã được tổ chức sau khi tỉnh Thừa Thiên Huế trình đồ án quy hoạch lên các bộ ngành.

Trong đề xuất của tư vấn quy hoạch về các phân khu du lịch núi Bạch Mã, đơn vị tư vấn đưa ra phương án xây dựng khu du lịch sinh thái trên đỉnh Bạch Mã, đồng thời xây dựng 2 tuyến cáp treo, với tổng chiều dài 5,6km kết nối các khu du lịch trên đỉnh Bạch Mã, công suất tối đa là 1.750 hành khách/giờ.

Chia sẻ với Đất Việt về vấn đề này, GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung, Viện trưởng Viện Quản lý rừng bền vững Việt Nam cho biết, chưa xét đến quy hoạch nói trên được duyệt hay không song ông vẫn muốn đưa ra một số khuyến nghị về việc xây dựng khu du lịch sinh thái Bạch Mã.

Theo GS Lung, tỉnh Thừa Thiên Huế đã mời Bộ Xây dựng phối hợp với Sở Xây dựng chủ trì và cũng bởi quan niệm đây là một khu du lịch nên tỉnh mời 2 cơ quan dịch vụ quốc tế về cáp treo và du lịch sinh thái chủ trì xây dựng quy hoạch.

Vị chuyên gia ghi nhận, các cơ quan mà UBND tỉnh mời rất có kinh nghiệm và hiệu quả, họ dùng các cách tiếp cận mới nhất, khoa học nhất để đưa ra được đề án về các tiết mục trong khu du lịch sinh thái Bạch Mã. Họ cũng chủ động đề xuất nhiều vấn đề để người phê duyệt có thể có những ý tưởng tốt.

Theo GS Lung, nếu tỉnh dự định xây dựng một sân golf, một sòng bạc hay một khách sạn nghỉ dưỡng 5 sao thì mời chuyên gia trong lĩnh vực trên làm đồ án quy hoạch và giao cho cơ quan xây dựng chủ trì là đúng.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất mà tỉnh Thừa Thiên Huế đã quên, đó là VQG Bạch Mã không phải phục vụ mục tiêu về du lịch và kinh tế mà quan trọng nhất, nó phải phục vụ cho mục tiêu lớn hơn, đó là bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái.

Phối cảnh khu du lịch, cáp treo trên núi Bạch Mã. Ảnh: Tiền phong

"Khi Thủ tướng Chính phủ quyết định thành VQG Bạch Mã, nhiệm vụ chính của VQG này là bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái đặc hữu.

Vậy du lịch phải đảm bảo được mục tiêu hỗ trợ cho bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái chứ không phải làm sao thu được tiền tối đa, cung cấp các dịch vụ cho con người thỏa mãn nhất", ông nhấn mạnh.

Viện trưởng Viện Quản lý rừng bền vững Việt Nam giải thích, VQG thường được quy hoạch làm 3 khu vực: Khu vực thứ nhất, bảo vệ nguyên vẹn hệ sinh thái; Khu vực thứ hai, phục hồi lại hệ sinh thái; Khu vực thứ ba, khu dịch vụ hành chính - đây là khu vực có thể làm mọi việc để phục vụ cho mục đích chính và du lịch sinh thái nằm trong khu dịch vụ hành chính.

Trở lại với vấn đề quy hoạch VQG Bạch Mã, GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung chỉ ra rằng, tỉnh Thừa Thiên Huế thuê đơn vị tư vấn quy hoạch nhưng lại không nói cho tư vấn biết rằng, không phải biến VQG Bạch Mã thành khu du lịch đạt 2 tiêu chuẩn là kiếm nhiều tiền và phục vụ được đại đa số nhân dân.

"Hai mục tiêu ấy vẫn đúng nhưng như đã nói, nó thiếu một mục tiêu quan trọng nhất, là phục vụ VQG để bảo tồn hệ sinh thái. Vì lẽ đó, đơn vị tư vấn không quan tâm đến mục tiêu chính mà chỉ quan tâm làm thế nào hiện đại nhất, kiếm được nhiều tiền nhất, cung cấp được dịch vụ tốt nhất và vì vậy tối đa, mà khi tối đa thì thường quá tải.

Đã qua rồi giai đoạn Việt Nam làm kinh tế bằng bất cứ giá nào. Phải tính được sức chịu tải của môi trường và thiết kế chỉ được làm dưới mức chịu tải ấy. 

Theo thiết kế của đơn vị tư vấn, có 2 khu: khu A không nằm trong VQG Bạch Mã mà ở dưới chân, đó là vùng đệm. Khu này đã có dân cư sinh sống và hiện VQG đặt trung tâm dịch vụ tại đây, trong đó có du lịch sinh thái. Khu B ở trên đỉnh Bạch Mã, thời chiến tranh Mỹ đã sử dụng chừng 300ha làm sân bay trực thăng trên đó.

Tư vấn định dùng 300ha đó làm trung tâm giống như một đô thị. Cũng làm cáp lên, xây dựng khu du lịch sinh thái, khách sạn 5 sao, trung tâm mua sắm...

Như vậy, tư vấn đã làm đúng mục tiêu của du lịch, đó là đưa dịch tối đa, xây khách sạn 5 sao để thu hút khách quốc tế, làm các dịch vụ khác mà không quan tâm lắm đến nhiệm vụ chính - đó là phục vụ cho VQG để bảo tồn hệ sinh thái. Điều đó là không phù hợp.

Chẳng hạn, tư vấn đề xuất xây khách sạn có phải để khách lưu trú? Nhưng du lịch sinh thái không phải nhằm mục đích để khách lưu trú, mục đích là cho họ nhận thức về môi trường, về sinh thái, đồng thời là trách nhiệm về sinh thái", GS Lung phân tích.

Từ những phân tích trên, GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung nhấn mạnh, để quy hoạch khu du lịch sinh thái, phải nắm vững được du lịch sinh thái có bao nhiêu mục tiêu phục vụ và thiết kế, quy hoạch làm thế nào phục vụ những mục tiêu ấy?

"Tỉnh Thừa Thiên Huế đã quá nhiệt tình, trong khi vấn đề này nên để Bộ NN-PTNT làm thì đúng hơn bởi họ là cơ quan chủ quản của VQG Bạch Mã và khi được giao nhiệm vụ, họ biết được cụ thể như thế nào.

Ấn Độ dò tìm căn nguyên bùn thải ô nhiễm trên sông bắt nguồn từ Trung Quốc - DVO

Trên đoạn thượng lưu Siang của dòng sông lớn nhất Ấn Độ Brahmaputra mới đây xảy ra tình trạng dòng nước đen ngòm, cạn kiệt.

Chính quyền bang Arunachal Pradhesh cảnh báo người dân không tiếp tục dùng nước từ sông Siang.

Bùn đen đầy sông Siang (Ấn Độ).

"Các mẫu nước được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm của chúng tôi sử dụng công nghệ quang phổ công nghệ cao cho thấy độ đục là 425 so với phạm vi cho phép là 0-5" - chuyên gia điều hành của Bimal Welly cho biết.

Ông Tamyo Tatak, Trưởng huyện Đông Siang, cho hay vô số cá chết trong gần 2 tháng qua.

“Nước không thể dùng vào bất cứ việc gì do chứa chất đặc quánh như xi măng”, ông mô tả.

Trước đó, nhiều người dân cứ nghĩ dòng sông bị đục do mưa lũ. Tuy nhiên, khi mùa mưa hết dòng sông tiếp tục đen ngòm một cách bất thường trong gần 2 tháng qua.

Trưởng huyện Tatak cho hay, ngay cả ông nội của ông cũng chưa từng chứng kiến tình trạng bất thường của dòng nước như thế này bao giờ.

Lãnh đạo huyện Đông Siang cho biết, đây là nơi bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất bởi tình trạng ô nhiễm.

Trong khi đó, Đại biểu quốc hội Ninong Ering trong lá đơn kiến nghị gửi lên Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho biết, nước sông đã trở nên đen ngòm, đầy bùn và ô nhiễm nặng.

“Tôi lớn lên tại đây và biết rõ sông Siang luôn trong vắt vào tháng 11 hằng năm đến mức nhìn thấy đáy" - Đại biểu Ninong Ering khẳng định.

Được biết, hiện  các chuyên gia Ủy ban Trung ương về nước của Ấn Độ đang thu thập mẫu nước để xét nghiệm.

Trung Quốc đang làm gì ở thượng nguồn?

Siang là tên gọi đoạn thượng lưu của Brahmaputra, dòng sông lớn nhất chảy qua miền đông Ấn Độ trước khi đổ sang Bangladesh ra vịnh Bengal.

Thượng nguồn của sông Siang là sông Yarlung Tsangpo ở Tây Tạng.

Trong khi đó, tờ báo Hồng Kông The South China Morning Post đưa tin, các kỹ sư Trung Quốc đang thử nghiệm kỹ thuật phục vụ dự án xây đường hầm chuyển nước dài 1.000 km từ thượng nguồn sông Brahmaputra ở Tây Tạng. Dự án đầy tham vọng nhằm biến vùng Tân Cương khô cằn phát triển “như California”.

Đại biểu Quốc hội Ấn Độ Ering nghi ngờ ô nhiễm xảy ra do dự án đào 1.000 km đường hầm để chuyển nước từ sông Yarlung Tsangpo của Trung Quốc.

Theo ông Ering, dự án này đã bắt đầu giai đoạn 1 tại tỉnh Vân Nam của Trung Quốc với chặng đường hầm dài 600 km.

“Tôi cho rằng họ đang xây hơn 10 đoạn đường hầm và dùng hàng ngàn xe tải hoặc các tàu lớn để lấp đất xuống sông”, ông đoán.

Sông Siang sắp cạn nước và ô nhiễm trầm trọng

Lo ngại việc sông Siang sắp cạn kiệt nguồn nước, ông Ering kêu gọi Trung Quốc và Ấn Độ cùng cử các chuyên gia và một quan sát viên quốc tế đi dọc theo đoạn sông phía Tây Tạng để kiểm tra.

"Trì hoãn sẽ cho phép Trung Quốc khai thác tài nguyên nước này và gây ra xung đột lớn trong vành đai Siang và Assam nói riêng và cả 3 nước Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh nói chung" - Đại biểu Ering nhấn mạnh.

Ông Ering phân tích: "Ngay bây giờ, Trung Quốc đang bận rộn với việc xây dựng đường hầm dài 600 km và sẽ chuyển hướng nước từ tây bắc Vân Nam đến các vùng khô cằn.

Đường hầm này sẽ cắt ngang qua các ngọn núi cao hàng ngàn feet trên mực nước biển và sẽ là một bài kiểm tra kỹ thuật của Trung Quốc bởi nó sẽ đi qua nhiều đường đứt gãy".

Được biết, dự án này trị giá 78 tỷ nhân dân tệ (11.7 tỷ USD) là một cuộc tập dượt cho kế hoạch mở  đường hầm dài 1.000 km để chuyển hướng nước vùng trũng của sông Yarlung Tsangpo về Vân Nam.

Công nghệ mới, các phương pháp kỹ thuật và thiết bị đang được sử dụng để xây dựng đường hầm Vân Nam từ đó sẽ được triển khai cho đường hầm Yarlung Tsangpo

Dự án hầm này sẽ cung cấp 3 tỷ tấn nước để tưới 30.000 ha đất nông nghiệp mới, tạo ra 3,4 triệu việc làm và tăng 330 tỷ NDT cho nền kinh tế Vân Nam.

Trong khi đó, nhiều người dân địa phương hôm 27/11 đã tập trung lại để phản đối việc Trung Quốc xây “công trình khổng lồ” ở thượng nguồn, đồng thời kiến nghị Thủ tướng Narendra Modi xem xét vụ việc.

Trung Quốc phủ nhận liên quan bùn đen ở Siang

Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng cho rằng thông tin trong bài báo về dự án chuyển nguồn nước của họ là không đúng.

Trung Quốc cho rằng, việc xây dựng đường hầm ở đâu là công việc của người Trung Quốc. Những bài học rút ra từ đường hầm ở Vân Nam rất có thể sẽ được sử dụng nhanh chóng trong các công trình thăm dò cho đường hầm ở Tây Tạng.

Trung Quốc muốn chuyển dòng sông đổ về Tân Cương thay vì xuống Ấn Độ.

Đường hầm này, theo các nhà thủy văn và kỹ sư Trung Quốc, có thể bắt đầu từ hạt Sangri ở phía nam của Tây Tạng và sẽ mang 10- 15 tỷ tấn nước của Yarlung Tsangpo tới sa mạc Taklimakan ở Tân Cương.

Tiến sĩ Jagannath Panda, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc gia Ấn Độ cho rằng: "Nước chắc chắn đã trở thành một vấn đề mâu thuẫn giữa Ấn Độ và Trung Quốc, và nó liên quan đến xung đột về các nguồn lực cũng như tranh chấp biên giới. Hơn nữa, cuộc xung đột về nước có thể có những hậu quả cho các nước khác trong khu vực và định hình tư duy chiến lược của họ".

Dòng sông Brahmaputra đã từng chứng kiến mâu thuẫn giữa Ấn Độ và Trung Quốc trong hơn một thập kỷ qua. Vấn đề then chốt giữa hai nước là việc xây dựng các đập nước của Trung Quốc trên lãnh thổ của họ có ảnh hưởng trực tiếp tới vùng lưu vực Yarlung Tsangpo chảy xuống Ấn Độ.

Nỗi sợ hãi nhen nhóm ở Ấn Độ khi bất cứ kế hoạch nào của Trung Quốc muốn chuyển hướng của con sông trong thời kỳ ổn định có thể gây ra sự khan hiếm nước ở vùng Đông Bắc Ấn Độ vào mùa hạn trong năm.

Ngọc Dương

Thủ tướng quyết tâm và lạc quan về tương lai giàu mạnh của ĐBSCL - DVO

Trong hai ngày 26 và 27/9, Hội nghị về  chuyển đổi mô hình phát triển bền vững ĐBSCL nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu ở ĐBSCL diễn ra tại TP. Cần Thơ thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới khoa học và nghiên cứu trong nước cũng như quốc tế.

Đây được cho là cuộc thảo luận tầm cỡ nhất từ trước tới nay của Chính phủ, thể hiện quyết tâm trong việc thích ứng và cải thiện tình trạng tiêu cực ở ĐBSCL do biến đổi khí hậu.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị

Ngày 27/9, phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đánh giá cao về các góp ý của giới khoa học trong nước, quốc tế về thực trạng, định hướng và các mô hình tham khảo để phát triển bền vững vùng ĐBSCL.

Thủ tướng cũng thông báo về kết quả chuyến thăm Hà Lan - quốc gia thích ứng tốt nhất với biến đổi khí hậu - từ đó bày tỏ lạc quan về tương lai đưa khu vực đồng bằng có nguy cơ bị xóa sổ trong 100 năm tới thành "một khu vực giàu có của Việt Nam gần 100 triệu dân".

Đề nghị nói thẳng, nói thật, phản biện về các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng cho rằng, Hội nghị phải đưa ra được những giải pháp khả thi và tốt nhất về tổng thể để Chính phủ có các chính sách đáp ứng, huy động nguồn lực để thực thi.

Chính phủ xác định tầm nhìn là kiến tạo phát triển bền vững, thịnh vượng, trên cơ sở làm cho đất và nước điều hòa để nâng cao đời sống của nhân dân. Câu nói này Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời từng căn dặn.

“Chúng ta không hoảng hốt mà cần tìm ra lối đi, cách làm tốt nhất, khoa học nhất, phù hợp nhất, trong đó đổi mới tư duy, hành động của hệ thống chính trị và người dân...  ĐBSCL sẽ là một khu vực giàu có của Việt Nam gần 100 triệu dân. Tôi lạc quan về ĐBSCL của chúng ta" - Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng thị sát ĐBSCL bằng máy bay.

Trước khi chủ trì Hội nghị sáng 27/9, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có chuyến bay thị sát toàn vùng ĐBSCL vào chiều 26/9 cũng như chuyến bay thị sát những lưu vực sông chính và vùng duyên hải của Hà Lan 2 tháng trước.

Trước đó, ngày 26/9 cũng đã diễn ra 3 phiên thảo luận chuyên sâu của các Bộ ngành chức năng với giới nghiên cứu khoa học về phát triển bền vững ở ĐBSCL gồm Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Vùng ĐBSCL bao gồm 13 tỉnh, thành phố; diện tích khoảng 3,9 triệu ha, chiếm khoảng 12,3% diện tích tự nhiên của cả nước. Đây cũng là khu vực rộng và đông dân cư thứ 2 trong tất cả các vùng kinh tế của cả nước chỉ sau Đồng bằng châu thổ sông Hồng.

ĐBSCL được đánh giá là một trong bốn đồng bằng bị tác động mạnh nhất do biến đổi khí hậu, nước biển dâng và tác động từ thượng nguồn sông quốc tế Mekong.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định, ĐBSCL bị tác động thì nông dân là nhóm đối tượng bị tổn thương lớn nhất. Do vậy, thúc đẩy liên kết vùng để tập trung cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân là cần thiết cho phát triển bền vững.

Trong khi đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức phiên chuyên đề về huy động, điều phối nguồn lực cho phát triển vùng ghi nhận ý kiến của ông Hermen Borst, Phó Cao ủy Đồng bằng Hà Lan (Đại sứ quán Hà Lan) về việc lập một cơ quan đặc biệt chuyên trách về vấn đề đồng bằng có thẩm quyền giải quyết mọi vấn đề, thuận lợi, hạn chế cũng như tham mưu giải pháp trong ngắn và dài hạn ở ĐBSCL.

Nguồn nước là vấn đề trọng tâm của ĐBSCL

Bộ Tài nguyên - Môi trường nhấn mạnh vào việc sử dụng các tài nguyên của ĐBSCL đặc biệt là nguồn nước. Cần phải xác định, nguồn nước không là thách thức mà phải biết thích ứng để sử dụng hiệu quả. Các mô hình kinh tế phù hợp với vị trí, số lượng, sự biến đổi nguồn nước ngọt, lợ, mặn... sao cho đạt hiệu quả cao nhất.

Các tham luận, đóng góp ý kiến tại Hội nghị sẽ là cơ sở để Chính phủ xem xét, ban hành Nghị quyết về phát triển bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL.

Cúc Phương